Ngân hàng UBS đánh giá cao tiến trình cải cách của thị trường vốn Việt Nam

(PLVN) - Thị trường vốn Việt Nam đang ghi nhận nhiều cải thiện đáng kể về hạ tầng giao dịch, cơ chế vận hành và khung pháp lý, qua đó hỗ trợ lộ trình nâng hạng thị trường trong những năm tới.

Thông tin từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Ngân hàng UBS - một trong những định chế tài chính hàng đầu thế giới - vừa có báo cáo gửi khách hàng về thị trường cổ phiếu Việt Nam.

Theo UBS, sau khi theo dõi các thông tin tại một sự kiện về thị trường vốn tổ chức tại Singapore, Ngân hàng này đánh giá các cải cách trên thị trường vốn Việt Nam đang được triển khai theo hướng thực chất, có thể đo lường và đáng tin cậy. Thời gian mở tài khoản cho nhà đầu tư đã được rút ngắn từ 3 - 6 tháng xuống còn khoảng 2 ngày. Phần lớn giao dịch hiện được thực hiện theo cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước; giá trị giao dịch trong quý I/2026 tăng khoảng 50%; đồng thời tiến độ hoàn thiện các quy định quản lý cũng được đẩy nhanh.

Trong bối cảnh đó, việc triển khai cơ chế CCP (đối tác bù trừ trung tâm) được xem là cột mốc quan trọng nhất của thị trường trong ngắn hạn, với mục tiêu đưa vào vận hành từ đầu năm 2027. Bên cạnh CCP, các cấu phần hạ tầng khác cũng đang được hoàn thiện, gồm hệ thống STP (xử lý tự động hoàn toàn), OTA (tài khoản tổng), SBL (cơ chế vay và cho vay chứng khoán) cùng năng lực tài chính của các công ty chứng khoán.

UBS cho biết, lần đầu tiên Việt Nam đã xây dựng được kế hoạch nâng hạng thị trường được Chính phủ phê duyệt chính thức. Theo đó, kế hoạch tập trung vào các nội dung trọng tâm như triển khai OTA, đưa CCP vào vận hành và từng bước nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL). Các nội dung này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và đang triển khai theo lộ trình cụ thể.

Đối với lĩnh vực ngân hàng, giới hạn sở hữu nước ngoài hiện ở mức 30% theo quy định pháp luật. Việc thay đổi tỷ lệ này cần được thực hiện thông qua sửa đổi các quy định ở cấp luật. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép bốn ngân hàng tham gia chương trình tái cơ cấu được nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên 49%, được xem là tín hiệu tích cực cho quá trình mở cửa thị trường.

Đáng chú ý, việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam đã thu hút sự quan tâm lớn từ các tổ chức xây dựng chỉ số và nhà đầu tư quốc tế, với mức độ quan tâm vượt kỳ vọng ban đầu.

Đặc biệt, các chuyên gia tài chính quốc tế đánh giá, thị trường chứng khoán Việt Nam đã thể hiện khả năng chống chịu tốt trước áp lực rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài. Từ đầu năm 2026, lượng vốn ngoại rút ròng khoảng 2,5 tỷ USD đã được bù đắp bởi khoảng 3,5 tỷ USD dòng vốn trong nước. Điều này cho thấy thị trường không rơi vào trạng thái căng thẳng khi nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trong nước hấp thụ hiệu quả lượng cung từ khối ngoại. Theo các chuyên gia quốc tế, hoạt động rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài chủ yếu xuất phát từ các yếu tố vĩ mô toàn cầu và diễn biến tỷ giá, thay vì những lo ngại riêng đối với Việt Nam.

Cùng với đó, quỹ đạo gia tăng thị phần xuất khẩu của Việt Nam đang mang nhiều đặc điểm tương đồng với Trung Quốc trong giai đoạn trước đây, trở thành yếu tố hấp dẫn mang tính cấu trúc đối với các nhà đầu tư dài hạn khi môi trường kinh tế toàn cầu ổn định hơn.

Báo cáo của UBS cũng cho biết, trong tháng này, UBCKNN dự kiến công bố trên website cơ cấu sở hữu cổ phần theo 7 nhóm nhà đầu tư, gồm: Sở hữu nhà nước, nhà đầu tư chiến lược, người nội bộ và người có liên quan, cổ đông lớn, sở hữu chéo, cổ đông bị hạn chế chuyển nhượng và phần cổ phiếu tự do lưu hành.