Bộ GDĐT lý giải đề xuất liên thông từ trình độ cao xuống thấp

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, đề xuất người học ở trình độ cao hơn có thể liên thông để hoàn thành chương trình trình độ thấp hơn nhằm công nhận kết quả học tập đã tích lũy, giảm học lại, tiết kiệm thời gian, chi phí, nhưng không đồng nghĩa với nới lỏng chuẩn đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học.

Dự thảo quy định về đào tạo liên thông và công nhận kết quả học tập giữa các trình độ đào tạo, gồm nguyên tắc liên thông, hình thức liên thông, công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ, lộ trình học tập và hoạt động bảo đảm chất lượng.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự thảo đặt đào tạo liên thông trong một chỉnh thể thống nhất giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, trên cơ sở Khung trình độ quốc gia Việt Nam, chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo và yêu cầu bảo đảm chất lượng.

Tinh thần của dự thảo là tôn trọng kết quả học tập thực chất của người học. Người học không phải học lại những nội dung đã được đánh giá đạt chuẩn nếu có sự tương đương về khối lượng học tập, thời lượng, nội dung chuyên môn và chuẩn đầu ra.

Không phải thiết kế “dòng đào tạo ngược”

Một trong những nội dung đang nhận được nhiều ý kiến là đề xuất người học ở trình độ cao hơn có thể liên thông để hoàn thành chương trình ở trình độ thấp hơn theo nhu cầu học tập, nghề nghiệp và yêu cầu của thị trường lao động.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, mục tiêu của đề xuất này là bảo vệ quyền lợi chính đáng của người học, giảm lãng phí trong đào tạo và tạo điều kiện cho học tập suốt đời.

Trong giáo dục hiện đại, người học có thể học ở nhiều môi trường, nhiều chương trình và nhiều thời điểm khác nhau. Trên thực tế, nhiều người có nhu cầu quay lại học sau nhiều năm đi làm, học thêm chứng chỉ nghề nghiệp, học chương trình kỹ thuật hoặc thực hành trong lĩnh vực mới, chuyển đổi ngành nghề hoặc tích lũy kết quả học tập theo từng giai đoạn.

Vì vậy, nếu một học phần đã được đánh giá đạt chuẩn thì cần có cơ chế ghi nhận, bảo lưu và sử dụng hợp lý, thay vì buộc người học học lại cùng một nội dung.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh, dự thảo không thiết kế một dòng đào tạo từ trình độ cao xuống trình độ thấp, cũng không khuyến khích người học đang theo học bậc cao chuyển sang học bậc thấp hơn như một xu hướng đào tạo.

Vấn đề cốt lõi là công nhận kết quả học tập đã tích lũy, để người học có thể sử dụng phần kiến thức, kỹ năng đã được đánh giá đạt chuẩn trong một lộ trình phù hợp hơn với điều kiện cá nhân, nhu cầu nghề nghiệp hoặc vị trí việc làm.

Người học vẫn phải đáp ứng chuẩn đầu vào, chuẩn đầu ra

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc công nhận kết quả học tập không có nghĩa là người học được cấp văn bằng tự động.

Chẳng hạn, một người học đã hoàn thành một số học phần cơ sở ngành ở trình độ đại học nhưng chưa hoàn thành chương trình đại học, sau đó chuyển sang học chương trình cao đẳng phù hợp với nhu cầu nghề nghiệp trước mắt. Khi đó, cơ sở đào tạo có thể xem xét miễn trừ một số học phần tương đương.

Tuy nhiên, người học vẫn phải trúng tuyển hoặc đáp ứng điều kiện đầu vào của chương trình cao đẳng; đồng thời phải hoàn thành các học phần còn thiếu, thực hành, thực tập và đạt chuẩn đầu ra của chương trình trước khi được cấp văn bằng.

Như vậy, đây là cơ chế công nhận kết quả học tập để giảm việc học lại nội dung tương đương, giúp tiết kiệm thời gian học tập, nhưng người học vẫn phải hoàn thành đầy đủ yêu cầu của chương trình đào tạo.

Công nhận tín chỉ không đồng nghĩa nới lỏng chuẩn

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, việc công nhận tín chỉ không đồng nghĩa với nới lỏng chuẩn. Ngược lại, quy định này đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải đối sánh kỹ hơn về chuẩn đầu ra, nội dung học tập, khối lượng học tập, điều kiện đánh giá và trách nhiệm giải trình.

Khi Thông tư được ban hành, các cơ sở đào tạo phải xây dựng quy định cụ thể về đào tạo liên thông và công nhận kết quả học tập; công khai điều kiện đầu vào, điều kiện công nhận học phần, tỷ lệ tín chỉ tối đa được xem xét công nhận, trách nhiệm của hội đồng chuyên môn và yêu cầu đối với người học.

Việc công nhận không thực hiện đại trà, không tự động và không chỉ căn cứ vào tên học phần. Mỗi trường hợp phải được xem xét trên hồ sơ học tập, đề cương học phần, khối lượng tín chỉ, thời lượng, nội dung chuyên môn, phương pháp đánh giá và chuẩn đầu ra.

Cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm về chất lượng của quyết định công nhận; người học chịu trách nhiệm hoàn thành các yêu cầu còn lại của chương trình đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho rằng cơ chế này cần gắn với hồ sơ học tập số, dữ liệu tín chỉ và cơ sở dữ liệu giáo dục để phục vụ lưu trữ, xác minh, hậu kiểm, thanh tra, kiểm tra và đánh giá chất lượng đào tạo.

Hiện dự thảo Thông tư đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.