Bộ Giáo dục và Đào tạo: Không xây dựng lại chương trình, sách giáo khoa từ đầu

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang hoàn thiện việc rà soát, cập nhật, bổ sung, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Trên cơ sở đó, sách giáo khoa sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng kế thừa, ổn định, không gây xáo trộn lớn trong dạy và học.

Thực hiện kết luận của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đang hoàn thiện các nội dung rà soát, cập nhật, bổ sung, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.

Bộ GD-ĐT khẳng định, đây không phải là việc xây dựng lại chương trình và sách giáo khoa từ đầu, mà là quá trình kế thừa, rà soát, cập nhật, bổ sung và điều chỉnh trên cơ sở những nội dung đang thực hiện, phù hợp với những yêu cầu mới đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Giảm tải nhưng không gây xáo trộn lớn

Ngày 22/9/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 494/TB-VPCP về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp về cung ứng sách giáo khoa; rà soát Chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông và một số nhiệm vụ trọng tâm trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT tập trung rà soát, hoàn thiện Chương trình giáo dục phổ thông theo hướng giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng; bảo đảm học sinh được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết.

Cùng với yêu cầu về kiến thức, chương trình phải tiếp tục chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến của học sinh. Thủ tướng cũng yêu cầu rà soát, bổ sung các nội dung về nhân vật lịch sử, tiền bối cách mạng, giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống dân tộc. Đồng thời, xem xét các vấn đề liên quan đến tác giả, chủ biên, bản quyền sách giáo khoa, kịp thời điều chỉnh những bất cập trong quá trình triển khai.

Thực hiện các chỉ đạo này, Bộ GD-ĐT đã thành lập các nhóm nghiên cứu, tổ chức rà soát Chương trình giáo dục phổ thông và lấy ý kiến của chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ quản lý, giáo viên cùng các đối tượng có liên quan. Hiện các nội dung rà soát, cập nhật, bổ sung Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đang tiếp tục được hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền.

Trên cơ sở Chương trình giáo dục phổ thông được rà soát, cập nhật, bổ sung, Bộ GD-ĐT sẽ triển khai hoàn thiện sách giáo khoa trên nguyên tắc kế thừa ổn định, không gây xáo trộn lớn trong dạy và học; đồng thời cập nhật kịp thời những yêu cầu, định hướng mới của Chương trình vào sách giáo khoa. Việc hoàn thiện sách giáo khoa được thực hiện trên cơ sở bộ sách đã được quyết định sử dụng thống nhất trên toàn quốc, theo lộ trình để sử dụng từ năm học 2028-2029.

Bộ GD-ĐT nhấn mạnh, cách tiếp cận này nhằm đồng thời thực hiện hai yêu cầu: tiếp tục đổi mới, cập nhật những nội dung cần thiết nhưng không tạo ra những thay đổi đột ngột đối với nhà trường, giáo viên, học sinh và gia đình.

Rà soát nội dung theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận

Một trong những nội dung trọng tâm trong quá trình hoàn thiện sách giáo khoa là cập nhật các yêu cầu mới của Chương trình giáo dục phổ thông. Theo đó, nội dung giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, trách nhiệm và khát vọng cống hiến sẽ tiếp tục được tăng cường. Những kiến thức về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc, nhân vật lịch sử và các tiền bối cách mạng cũng sẽ được rà soát, bổ sung phù hợp với yêu cầu chương trình và từng lứa tuổi học sinh.

Song song với việc bổ sung nội dung mới, sách giáo khoa sẽ được rà soát theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận và phù hợp hơn với điều kiện dạy học tại các vùng, miền; giảm những nội dung trùng lặp, nặng về lí thuyết hoặc quá chuyên sâu, không cần thiết đối với giáo dục phổ thông.

Quá trình này cũng sẽ rà soát các vấn đề liên quan đến tác giả, chủ biên và bản quyền sách giáo khoa.

Theo Bộ GD-ĐT, quá trình này sẽ được thực hiện trên tinh thần cầu thị, thực chất, lắng nghe ý kiến của giáo viên, học sinh, phụ huynh, các tầng lớp nhân dân, nhất là các chuyên gia, nhà khoa học và đội ngũ nhà giáo trực tiếp giảng dạy.

Bản quyền sách giáo khoa được xác định là tài sản của Nhà nước

Cùng với việc rà soát nội dung, Bộ GD-ĐT cho biết, sẽ triển khai các nhiệm vụ liên quan đến đổi mới công tác biên soạn, xuất bản, phát hành và cung ứng sách giáo khoa.

Theo Thông báo số 494/TB-VPCP, bản quyền sách giáo khoa phải được xác định là tài sản của Nhà nước. Bộ GD-ĐT có trách nhiệm chỉ đạo biên soạn, chịu trách nhiệm về nội dung và giữ bản quyền. Đồng thời nghiên cứu phương án phát hành miễn phí sách giáo khoa cho học sinh theo lộ trình quy định.

Bộ GDĐT cũng sẽ rà soát, đổi mới phương thức phát hành, cung ứng sách giáo khoa, nghiên cứu cắt giảm các khâu trung gian, tăng tính chủ động của địa phương và đa dạng hóa các kênh cung ứng phù hợp với điều kiện thực tế.

Đồng thời, sẽ đẩy nhanh việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu của ngành Giáo dục, chủ động kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư để xác định chính xác nhu cầu sách giáo khoa theo cấp học, lớp học và từng cơ sở giáo dục; qua đó nâng cao chất lượng dự báo nhu cầu, điều phối và phân phối sách giáo khoa.

Triển khai các nội dung liên quan đến trí tuệ nhân tạo và STEM

Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD-ĐT cũng đang từng bước đưa những yêu cầu mới vào giáo dục phổ thông. Trong đó, ngành Giáo dục chú trọng phát triển năng lực số cho học sinh, triển khai các nội dung liên quan đến trí tuệ nhân tạo; tăng cường khoa học kỹ thuật, giáo dục STEM, đồng thời tiếp tục bảo đảm giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ và giáo dục nghệ thuật.

Một số nội dung đã được triển khai thông qua các văn bản hướng dẫn chuyên môn và từng bước đưa vào hoạt động của nhà trường.

Thời gian tới, Bộ GD-ĐT tiếp tục hoàn thiện quy định về hoạt động giáo dục tăng cường, giáo dục theo nhu cầu người học phù hợp với điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, bảo đảm các hoạt động trong nhà trường được tổ chức khoa học, thiết thực và phù hợp với điều kiện của học sinh cũng như từng cơ sở giáo dục.

Việc hoàn thiện Chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa sẽ được thực hiện theo lộ trình, có đủ thời gian cho các khâu biên soạn, thẩm định, hoàn thiện, chuẩn bị điều kiện triển khai và hướng dẫn giáo viên.

Cùng với đó, Bộ GD-ĐT tiếp tục nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá, thi và tuyển sinh trên cơ sở đánh giá đầy đủ các yếu tố tác động, bảo đảm đánh giá thực chất chất lượng dạy và học, trình độ người học và sự công bằng trong thi cử.

Theo Bộ GD-ĐT, mục tiêu của quá trình rà soát, hoàn thiện lần này là tiếp tục củng cố vai trò nền tảng của giáo dục phổ thông, tạo cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng và giúp học sinh phát triển toàn diện; đồng thời bảo đảm Chương trình giáo dục phổ thông được triển khai ổn định, thực chất, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.