Bổ sung 1 thủ tục, bãi bỏ 5 thủ tục hành chính về hải quan

Cục Hải quan vừa ban hành Công văn 8282/CHQ-NVTHQ yêu cầu các đơn vị Hải quan tổ chức niêm yết công khai đầy đủ, thường xuyên, rõ ràng các thủ tục hành chính (TTHC) được sửa đổi, bổ sung và bị bãi bỏ theo Quyết định 151/QĐ-BTC (ngày 27/1/2026) của Bộ Tài chính.

Cục Hải quan nhấn mạnh việc công khai phải bảo đảm đúng địa chỉ, dễ tiếp cận, dễ khai thác và sử dụng, tuân thủ nghiêm quy định về cách thức niêm yết công khai TTHC. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là khâu quan trọng để bảo đảm thống nhất thực thi trong toàn ngành, tránh phát sinh vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp khi chính sách đã có thay đổi.

Quyết định 151/QĐ-BTC có nhiều thủ tục liên quan đến quản lý, phát hành, sử dụng biên lai thuế, phí, lệ phí đã chính thức bị bãi bỏ, cho thấy bước đi mạnh mẽ trong cải cách hành chính, tinh gọn quy trình và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Theo Quyết định 151/QĐ-BTC, Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung 1 TTHC cấp Trung ương trong lĩnh vực hải quan - đó là thủ tục giảm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Thủ tục này được điều chỉnh trên cơ sở rà soát lại thẩm quyền giải quyết, cách thức thực hiện và căn cứ pháp lý, bảo đảm phù hợp với các quy định mới về quản lý thuế, hải quan. Việc sửa đổi nhằm làm rõ trách nhiệm của cơ quan Hải quan khu vực, Hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình đề nghị giảm thuế, hạn chế phát sinh hồ sơ, thủ tục không cần thiết.

Đáng chú ý, Quyết định 151/QĐ-BTC bãi bỏ 5 TTHC trong lĩnh vực hải quan, chủ yếu liên quan đến quản lý biên lai thu thuế, phí, lệ phí và một thủ tục giảm thuế đã được thay thế. Cụ thể: Một là, thủ tục thông báo phát hành biên lai do Chi cục Hải quan khu vực giải quyết. Hai là, thủ tục thông báo kết quả hủy biên lai trong lĩnh vực hải quan. Ba là, thủ tục kiểm tra việc in, phát hành, quản lý và sử dụng biên lai. Bốn là, thủ tục báo cáo tình hình sử dụng biên lai thu thuế, phí, lệ phí tại các Chi cục Hải quan. Năm là, thủ tục báo cáo biên lai đặt in trong trường hợp mất, cháy, hỏng.

Các thủ tục này được đánh giá là đã không còn phù hợp với phương thức quản lý hiện nay, nhiều nội dung mang tính hình thức, trùng lặp, trong khi dữ liệu đã được quản lý tập trung thông qua hệ thống công nghệ thông tin và các cơ chế hậu kiểm.

Đồng thời, Cục Hải quan cũng ban hành Công văn 8444/CHQ-GSQL ngày 2/2/2026 hướng dẫn thủ tục hải quan trong quá trình triển khai Thông tư số 121/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính (có hiệu lực từ ngày 1/2/2026), nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp và thống nhất cách thức thực hiện.

Theo Cục Hải quan, trong thời gian đầu thực hiện Thông tư số 121/2025/TT-BTC, sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp và Chi cục Hải quan khu vực đã phát sinh vướng mắc trong quá trình áp dụng thực tế. Các vướng mắc tập trung vào hồ sơ, thủ tục, cách thức khai báo, xác định nghĩa vụ thuế cũng như việc áp dụng thống nhất giữa các đơn vị.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp và các chi cục hải quan khu vực, Cục Hải quan đã rà soát, phân loại và ban hành hướng dẫn xử lý đối với các vướng mắc tiêu biểu theo bảng tổng hợp kèm theo công văn. Việc hướng dẫn được thực hiện căn cứ đầy đủ các quy định tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC, bảo đảm đúng pháp luật, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu.

Cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực tổ chức nghiên cứu kỹ nội dung công văn và bảng tổng hợp hướng dẫn, triển khai thực hiện thống nhất trong toàn đơn vị. Đồng thời, các đơn vị có trách nhiệm thông báo công khai nội dung hướng dẫn để doanh nghiệp biết, thực hiện, hạn chế phát sinh vướng mắc mới trong quá trình làm thủ tục hải quan.

Theo bảng tổng hợp kèm Công văn số 8444/CHQ-GSQL, các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai Thông tư 121/2025/TT-BTC chủ yếu tập trung vào một số nhóm nội dung. Trong đó, về khai báo hải quan, phát sinh vướng mắc liên quan đến chỉ tiêu thông tin trên tờ khai, cách thức khai báo trong hệ thống điện tử và việc điều chỉnh, bổ sung thông tin khi có thay đổi so với quy định trước đây.

Về xác định nghĩa vụ thuế, một số trường hợp chưa thống nhất trong áp dụng quy định về trị giá, thuế suất, thời điểm tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 121…

Cục Hải quan đã hướng dẫn cụ thể từng trường hợp theo đúng căn cứ pháp lý, yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực thực hiện thống nhất, đồng thời công khai để doanh nghiệp nắm rõ và thực hiện, hạn chế phát sinh vướng mắc mới.

Việc sửa đổi, bãi bỏ hàng loạt TTHC và kịp thời có văn bản gỡ vướng trong quá trình thực thi các quy định pháp luật cho thấy quyết tâm của Bộ Tài chính và Cục Hải quan trong cải cách thủ tục, giảm gánh nặng tuân thủ. Từ đó, sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể các thủ tục báo cáo, thông báo liên quan đến biên lai, tập trung hơn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.