Chính sách phát triển hệ thống y tế TP Hà Nội: Quy định bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng

Đây là ý kiến được các đại biểu nhấn mạnh tại Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị quyết quy định một số chính sách phát triển hệ thống y tế TP Hà Nội do Uỷ ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội tổ chức chiều 8/6.

Phát biểu tại Hội nghị, các ý kiến phản biện tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết để thực hiện điểm c, d khoản 1, Điều 17 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 quy định về “chính sách phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế”; “chính sách hỗ trợ cho hoạt động y tế các cấp trên địa bàn TP, việc tham gia hỗ trợ hoạt động y tế của Thủ đô, hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế của cơ sở y tế trên địa bàn TP”.

Theo các đại biểu, việc quy định một số chính sách phát triển hệ thống Y tế TP Hà Nội thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng bộ và chính quyền TP Hà Nội đối với việc phát triển y tế Thủ đô. Chính sách này không chỉ giúp tối ưu hóa năng lực y tế các cấp, nâng cao chất lượng chữa bệnh ngay tại cấp ban đầu, mà còn tạo điều kiện để Nhân dân tiếp cận các dịch vụ y tế kỹ thuật cao từ sớm, từ xa.

Dự thảo Nghị quyết gồm 7 điều, quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng; chính sách hỗ trợ cơ chế hoạt động y tế các cấp và phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế trên địa bàn Thủ đô; chính sách hỗ trợ nhân lực cho hoạt động y tế các cấp trên địa bàn TP; trách nhiệm của người thụ hưởng chính sách; nguồn kinh phí; tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành.

Dự thảo Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ cơ chế hoạt động y tế các cấp và phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế trên địa bàn Thủ đô như phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế của cơ sở y tế trên địa bàn TP.

Về chính sách hỗ trợ nhân lực cho hoạt động y tế các cấp trên địa bàn TP, dự thảo Nghị quyết quy định về hỗ trợ nhân lực cho hoạt động chuyên môn giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn TP; chính sách ký hợp đồng thực hiện hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật; chính sách thu hút, hỗ trợ nhân lực Trung tâm Cấp cứu 115 và Trạm Y tế…

Theo TS. Lê Văn Hoạt - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn dân chủ - pháp luật, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội, nội dung các chính sách mà cơ quan soạn thảo đề xuất là đúng hướng nhằm giải quyết 2 điểm nghẽn lớn của Thủ đô trong lĩnh vực y tế là nâng cao năng lực y tế cơ sở và phát triển mạng lưới cấp cứu ngoại viện. Các định hướng chính sách phù hợp với tinh thần của Luật Thủ đô năm 2026 và Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Tuy nhiên, TS. Lê Văn Hoạt cho rằng, hầu hết các chính sách hỗ trợ quy định trong dự thảo Nghị quyết đều cần rà soát để bổ sung, hoàn thiện quy định về điều kiện hưởng hỗ trợ, thời điểm chi trả hỗ trợ và cách chi trả hỗ trợ cho các đối tượng, cơ chế thu hồi kinh phí hỗ trợ.

Theo đó, ông Lê Văn Hoạt đề nghị bổ sung quy định về nguyên tắc hỗ trợ bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng; không trùng lặp với chính sách hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước; việc hỗ trợ đối với cơ sở y tế ngoài công lập, cơ sở y tế thuộc Bộ, ngành thực hiện trên cơ sở nhiệm vụ được giao hoặc thoả thuận hợp tác với TP; bảo đảm phù hợp khả năng cân đối ngân sách của TP.

PGS.TS Bùi Thị An, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn kinh tế, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội nhìn nhận, theo góc độ khoa học, quản trị công và chính sách công, vẫn còn một số vấn đề cần làm rõ để Nghị quyết thực sự khả thi, công bằng và bền vững.

Nêu dẫn chứng việc chưa có đánh giá tác động đầy đủ đối với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bà Bùi Thị An chỉ ra, tờ trình cho rằng sau khi các trạm y tế chuyển về UBND xã, phường đã phát sinh nhiều khó khăn nhưng chưa lượng hóa mức độ ảnh hưởng, chưa xác định rõ khó khăn nào thuộc cơ chế quản lý, khó khăn nào thuộc nguồn lực, khó khăn nào thuộc năng lực quản trị.

Nhận định nếu không làm rõ sẽ dẫn đến việc ban hành chính sách hỗ trợ nhưng không xử lý đúng nguyên nhân gốc rễ, PGS.TS Bùi Thị An kiến nghị bổ sung đánh giá về mức độ thiếu bác sĩ theo từng địa bàn, tỷ lệ trạm y tế hoạt động dưới công suất, tỷ lệ người dân bỏ tuyến xã lên tuyến trên để có cơ sở khoa học xác định mức hỗ trợ.

PGS.TS Bùi Thị An cũng cho rằng, chính sách luân phiên bác sĩ có nguy cơ giải quyết phần ngọn. Mức hỗ trợ từ 10 đến 20 triệu đồng/tháng cho cán bộ đi luân phiên là khá cao nhưng cần đặt câu hỏi, sau khi kết thúc luân phiên, năng lực trạm y tế có được nâng lên thực chất không hay lại quay về tình trạng cũ?

Do vậy, bà Bùi Thị An kiến nghị, quy định rõ chỉ tiêu chuyển giao kỹ thuật, số lượng kỹ thuật phải làm chủ, tỷ lệ người bệnh được điều trị tại chỗ, tiêu chí đánh giá hiệu quả sau luân phiên.

PGS.TS Vũ Hào Quang - Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn tổng hợp và phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội đề nghị, để bảo đảm đồng thuận xã hội và tính khả thi khi ban hành, cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách theo hướng làm rõ trách nhiệm pháp lý khi đăng ký hành nghề đồng thời; gắn hỗ trợ ngân sách với kết quả đầu ra; công khai cơ chế phân bổ nguồn lực; bổ sung vai trò giám sát của Mặt trận; và thiết lập bộ chỉ số đánh giá sự hài lòng, niềm tin của người dân đối với y tế cơ sở và cấp cứu ngoại viện.

Cùng với đó, PGS.TS Vũ Hào Quang đề nghị bổ sung cơ chế phòng ngừa tiêu cực trong thực thi; công khai tiêu chí lựa chọn đơn vị tham gia, số lượt thực hiện, kinh phí thanh toán, kết quả nghiệm thu đối với các khoản hỗ trợ nhân lực, hợp đồng chuyên môn, đặt hàng dịch vụ cấp cứu ngoại viện…

Từ góc độ y học cổ truyền và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, ông Nguyễn Văn Dung - Chủ tịch Hội Đông y TP Hà Nội đề nghị dự thảo Nghị quyết quan tâm rõ hơn đến việc phát huy nguồn lực y học cổ truyền trong y tế cơ sở.

“Hà Nội có hệ thống bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh y học cổ truyền, đội ngũ bác sĩ y học cổ truyền, lương y, hội viên Hội Đông y và nhu cầu lớn về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, phục hồi chức năng, phòng bệnh, quản lý bệnh mạn tính.

Nếu chính sách chỉ tập trung vào việc đưa bác sĩ bệnh viện xuống hỗ trợ Trạm y tế theo mô hình khám chữa bệnh thông thường thì cần tính đến việc khai thác tốt hơn lợi thế của y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, tư vấn phòng bệnh, phục hồi chức năng, dưỡng sinh, chăm sóc người cao tuổi và quản lý bệnh không lây nhiễm”, ông Nguyễn Văn Dung nói và đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung cơ chế huy động nguồn lực y học cổ truyền tham gia hỗ trợ Trạm y tế xã, phường trong các hoạt động phù hợp như quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc người cao tuổi, phục hồi chức năng, tư vấn phòng bệnh và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Qua đó, góp phần phát huy đầy đủ nguồn lực chăm sóc sức khỏe ban đầu, chăm sóc người cao tuổi, phòng bệnh và phục hồi chức năng trên địa bàn TP. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế phối hợp với các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong lĩnh vực y dược cổ truyền để phát huy nguồn lực xã hội hóa, nhưng phải bảo đảm đúng phạm vi chuyên môn, giấy phép hành nghề, quy định về khám bệnh, chữa bệnh và trách nhiệm quản lý nhà nước.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội Trần Thị Phương Hoa đề nghị cơ quan soạn thảo nghiêm túc tiếp thu tối đa các ý kiến phản biện phù hợp tại hội nghị; tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ sở pháp lý, đánh giá tác động chính sách, cơ chế bảo đảm nguồn lực, cũng như các tiêu chí giám sát, đánh giá hiệu quả thực hiện nghị quyết.

Các chính sách được ban hành cần bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, không chỉ góp phần hỗ trợ, phát triển đội ngũ y tế mà còn trực tiếp nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân Thủ đô.