Đề xuất xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản nếu vi phạm được ghi nhận bằng thiết bị kỹ thuật

Bộ Công an đề xuất bỏ biên bản trong một số vi phạm bị phát hiện bằng camera, máy đo, thiết bị kỹ thuật. Đây là bước cải cách thủ tục có thể rút ngắn xử phạt, giảm chi phí và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Bộ Công an đang tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với hồ sơ dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản đối với các hành vi được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.

Cụ thể, tại Điểm d Khoản 1 Điều 44 dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung trường hợp không phải lập biên bản vi phạm hành chính khi hành vi vi phạm được phát hiện thông qua các phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.

Theo Bộ Công an, đề xuất này nhằm thực hiện chủ trương của Chính phủ tại Nghị quyết số 151/NQ-CP ngày 14-6-2026 về việc thông qua chính sách xây dựng Luật Xử lý vi phạm hành chính. Nghị quyết yêu cầu rà soát, cắt giảm các thủ tục không cần thiết trong quy trình xử phạt, hạn chế phát sinh thời gian, chi phí cho cơ quan, tổ chức, cá nhân, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong hoạt động xử lý vi phạm hành chính.

Hiện nay, nhiều hành vi vi phạm đã được phát hiện thông qua các phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ như cân kiểm tra tải trọng xe, thiết bị đo nồng độ cồn trong hơi thở, hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự và điều hành giao thông. Theo cơ quan soạn thảo, các phương tiện này đã cung cấp đầy đủ dữ liệu và căn cứ để ban hành quyết định xử phạt.

Kết quả thu thập từ các phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ phải được ghi nhận bằng văn bản với các thông tin cơ bản như: cơ quan, đơn vị sử dụng thiết bị; người vận hành; thông tin tổ chức, cá nhân vi phạm (nếu xác minh được); hình ảnh, âm thanh hoặc các chỉ số đo, phân tích; thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm hoặc kết luận về kết quả đo lường, phân tích, kiểm định cùng các thông tin liên quan khác.

Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, các dữ liệu này đã đáp ứng những nội dung quan trọng tương đương với biên bản vi phạm hành chính, đủ cơ sở để xem xét xử phạt.

Dự thảo cũng nêu rõ quy trình xử lý sau khi có dữ liệu vi phạm từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật. Theo đó, người có thẩm quyền sẽ xác định thông tin của tổ chức, cá nhân vi phạm; gửi thông báo yêu cầu người vi phạm đến cơ quan có thẩm quyền để giải quyết vụ việc, trừ trường hợp đã xác định được tổ chức, cá nhân vi phạm tại địa điểm, tuyến, địa bàn xảy ra hành vi vi phạm; ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính và tổ chức thi hành quyết định xử phạt theo quy định của pháp luật.

Bộ Công an cho rằng, trong trường hợp đã có đầy đủ chứng cứ điện tử và dữ liệu khách quan từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật, việc tiếp tục lập biên bản vi phạm hành chính là không cần thiết, kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí và chưa phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.