Dự án cầu Tứ Liên: Từ sự đồng thuận của người dân đến hành trình an cư

Đồng thuận với chủ trương phát triển hạ tầng Thủ đô, nhiều gia đình tại phường Hồng Hà đã rời ngôi nhà gắn bó hơn 30,40 năm, bàn giao mặt bằng để thực hiện Dự án cầu Tứ Liên. Phía sau sự hy sinh ấy là những xáo trộn về nơi ở, sinh kế, việc học của con em và nỗi lo trong thời gian tạm cư

Rời mái nhà cũ vì công trình trọng điểm của Thủ đô

Cầu Tứ Liên là một trong những công trình giao thông trọng điểm, được kỳ vọng góp phần hoàn thiện mạng lưới cầu qua sông Hồng, tăng cường kết nối giữa khu vực trung tâm với phía Bắc và Đông Bắc Hà Nội, giảm áp lực cho các cây cầu hiện hữu, đồng thời mở ra động lực phát triển đô thị hai bên bờ sông.

Trong bối cảnh quy mô dân số, phương tiện và nhu cầu đi lại của Thủ đô ngày càng tăng, đầu tư những công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn là yêu cầu khách quan, tất yếu. Những cây cầu mới không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn góp phần kết nối các khu đô thị, khu sản xuất, thương mại, dịch vụ; tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển, nâng cao chất lượng hạ tầng và đời sống đô thị.

Chủ trương đó nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo người dân. Nhiều hộ gia đình tại khu vực Nghi Tàm, Tứ Liên đã chấp hành bàn giao mặt bằng để Nhà nước triển khai công trình. Tuy nhiên, phía sau sự đồng thuận ấy là những hy sinh không dễ đo đếm bằng tiền.

Với mỗi gia đình, ngôi nhà không chỉ là tài sản. Đó còn là nơi nhiều thế hệ đã sinh sống, là ký ức gia đình, là công việc mưu sinh, là con đường con trẻ đến trường, là những mối quan hệ hàng xóm láng giềng được bồi đắp qua hàng chục năm. Khi bàn giao nhà, người dân không chỉ rời một địa chỉ cư trú, mà phải sắp xếp lại gần như toàn bộ cuộc sống.

Tại ngõ 310 Nghi Tàm, nhiều gia đình thuộc diện GPMB Dự án cầu Tứ Liên đều nhận thức rõ ý nghĩa của công trình và đồng thuận với chủ trương của Nhà nước. Song sau khi bàn giao mặt bằng, họ đang phải trải qua giai đoạn chuyển tiếp với không ít khó khăn.

Gia đình bà Miêng có ngôi nhà thuộc diện giải tỏa với diện tích hơn 80m², trong đó khoảng 50m² đất ở. Ngôi nhà là nơi bà cùng hai gia đình người con chung sống trong nhiều năm.

Theo phương án bố trí tái định cư, gia đình bà được bốc thăm một lô đất tại xã Thư Lâm và căn hộ tại khu nhà tái định cư Thượng Thanh.

Gia đình đã thực hiện bốc thăm căn hộ từ ngày 4/5/2026. Tuy nhiên, theo bà Miêng, đến nay gia đình vẫn chưa được bàn giao căn hộ và chưa được thông báo chính thức về mức giá mua để có thể chủ động cân đối, chuẩn bị nguồn tài chính.

Trong thời gian chờ nơi ở mới, bà Miêng cùng gia đình hai người con phải thuê nhà gần khu vực cũ để các con thuận tiện đi làm, các cháu tiếp tục đến trường. Đồ đạc của gia đình phải thuê địa điểm khác để gửi. Nhiều vật dụng được tháo từ ngôi nhà cũ nhưng không thể tiếp tục sử dụng, gia đình đành phải bán với giá thấp.

Không chỉ phát sinh thêm chi phí thuê nhà, thuê chỗ gửi đồ, toàn bộ sinh hoạt của đại gia đình cũng bị đảo lộn.

“Gia đình tôi chấp hành bàn giao nhà để Nhà nước làm cầu Tứ Liên. Điều mong mỏi nhất lúc này là đối với nhà TĐC, Nhà nước sớm thông báo giá nhà và bàn giao căn hộ để chúng tôi chủ động chuẩn bị tài chính, chuyển đồ đạc và ổn định cuộc sống”, bà Miêng chia sẻ.

Cùng hoàn cảnh, gia đình anh Tuấn hiện phải thuê nhà trong ngõ 28 Tứ Liên để bảo đảm việc đi làm, học tập của các thành viên không bị xáo trộn quá lớn.

Anh Tuấn cho biết, đây không phải lần đầu gia đình anh bàn giao đất phục vụ công trình công cộng. Trước đây, khi Nhà nước triển khai mở rộng đường và xây dựng cầu vượt Văn Cao, gia đình đã một lần nhường đất và chuyển về ngõ 310 Nghi Tàm sinh sống.

Bởi vậy, hơn ai hết, anh hiểu những khó khăn của các hộ dân sau GPMB. Mỗi lần di chuyển là một lần gia đình phải gây dựng lại nơi ở, sắp xếp lại sinh hoạt, công việc, việc học của con em và các mối quan hệ trong cộng đồng.

Theo anh Tuấn, người dân đồng tình với chủ trương xây dựng cầu Tứ Liên vì lợi ích lâu dài của Thủ đô. Tuy nhiên, sau khi đã bàn giao mặt bằng, điều bà con quan tâm nhất là các thủ tục về đất và nhà tái định cư cần được giải quyết sớm, rõ ràng và đồng bộ.

Anh mong phường Hồng Hà phối hợp với xã Thư Lâm đẩy nhanh việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ được bố trí đất tái định cư. Đối với các căn hộ tại khu tái định cư chung cư Thượng Thanh, anh kiến nghị UBND thành phố Hà Nội, Sở Xây dựng và các cơ quan có thẩm quyền sớm ban hành quyết định giá bán, hoàn thiện thủ tục và tổ chức bàn giao căn hộ để người dân không phải kéo dài thời gian thuê nhà.

Những chia sẻ của bà Miêng và anh Tuấn cho thấy, khoảng thời gian từ khi bàn giao ngôi nhà cũ đến lúc thực sự nhận được nơi ở mới là giai đoạn khó khăn nhất đối với người dân.

Các hộ vừa phải gánh thêm chi phí thuê nhà, bảo quản tài sản, vừa phải duy trì công việc, việc học của con em và chuẩn bị nguồn lực tài chính để xây dựng nhà mới hoặc mua nhà tái định cư. Sự chậm trễ ở bất kỳ thủ tục nào cũng có thể kéo dài trạng thái tạm cư, làm phát sinh thêm chi phí và tăng áp lực đối với các gia đình.

Đối với những hộ được bố trí đất tái định cư, ngay cả khi đã được giao đất, để hoàn thành việc xây dựng và chuyển đến sinh sống cũng cần khoảng 4–6 tháng. Trong khoảng thời gian đó, người dân vẫn phải thuê nhà, thuê nơi gửi đồ và duy trì cuộc sống tạm thời.

Sự hy sinh của người dân không chỉ nằm ở diện tích đất đã bàn giao. Đó còn là việc chấp nhận rời không gian sống đã gắn bó hơn 30-40 năm; rời nơi mưu sinh, trường học các con, chợ dân sinh, hàng xóm và những nếp sinh hoạt quen thuộc để bắt đầu một hành trình mới.

Hồng Hà - Thư Lâm, hai địa phương cùng xử lý  khối lượng công việc rất lớn

Trong bối cảnh vừa thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương, phường Hồng Hà và xã Thư Lâm phải đồng thời xử lý khối lượng vô cùng lớn các công việc liên quan đến GPMB, giao đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và bố trí nhà ở tái định cư.

Mỗi hồ sơ không chỉ là một tập giấy tờ hành chính mà gắn với hoàn cảnh cụ thể của một hộ gia đình, nguồn gốc sử dụng đất, nhân khẩu, phương án bồi thường, hình thức tái định cư và nhiều vấn đề cần được rà soát, phối hợp giải quyết.

Trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, ông Lê Hồng Thắng, Chủ tịch UBND phường Hồng Hà, cho biết, đối với công tác bố trí tái định cư cho các hộ dân thuộc phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên và Dự án đầu tư xây dựng cầu Trần Hưng Đạo, UBND phường đang tích cực phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để hoàn thiện các thủ tục theo quy định.

Theo ông Thắng, thực hiện nội dung thống nhất giữa UBND phường Hồng Hà và UBND xã Thư Lâm ngày 16/5/2026, phường Hồng Hà đã tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp GCN QSDĐ đối với 373/447 thửa đất tái định cư và chuyển UBND xã Thư Lâm xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.

Như vậy, khoảng 83,4% số hồ sơ liên quan đến các thửa đất tái định cư của người dân phường Hồng Hà đã được chuyển sang xã Thư Lâm để tiếp tục xử lý. Còn 74 thửa cần được rà soát, bổ sung và hoàn thiện thủ tục. Ngày 10/6/2026, UBND xã Thư Lâm đã ban hành quyết định giao đất tái định cư cho 8 hộ dân thuộc Dự án cầu Tứ Liên.

Đối với hình thức bố trí căn hộ, ngày 8/6/2026, UBND phường Hồng Hà đã có tờ trình gửi Sở Xây dựng đề nghị, ban hành quyết định bán nhà tái định cư cho 103 hộ, với tổng số 121 căn hộ. Trong đó, Dự án cầu Tứ Liên có 30 hộ, được đề nghị bố trí 36 căn hộ; Dự án cầu Trần Hưng Đạo có 73 hộ, được đề nghị bố trí 85 căn hộ.

Ở chiều tiếp nhận, ông Phạm Trọng La, Chủ tịch UBND xã Thư Lâm, cho biết tổng suất đất tái định cư của người dân thuộc ba phường Hồng Hà, Bồ Đề và Tây Hồ trên địa bàn xã là 719 thửa. Đến thời điểm này, xã Thư Lâm đã tổ chức bàn giao đất ngoài thực địa đối với 412 thửa; đồng thời đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 48 thửa, tương ứng 48 hộ gia đình, cá nhân thuộc phường Bồ Đề.

Theo ông La, xã đang hoàn thiện thủ tục để dự kiến tổ chức trao khoảng 200 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho công dân phường Hồng Hà. Với phương châm tạo thuận lợi nhất cho người dân phường Hồng Hà, xã Thư Lâm đã chủ động cử cán bộ tổng hợp, rà soát hồ sơ của các hộ để hoàn thiện thủ tục cấp GCN QSDĐ mà không phải trực tiếp đi lại nhiều lần.

Sau khi tiếp nhận, UBND xã Thư Lâm phân công cán bộ làm ngoài giờ, nhập hồ sơ vào hệ thống giải quyết thủ tục hành chính tại bộ phận hành chính công, thay vì để từng hộ dân phải tự thực hiện lại quy trình nộp hồ sơ như thông thường.

Theo ông Phạm Trọng La, cách làm này nhằm giảm thời gian đi lại và tạo thuận lợi tối đa cho người dân, nhất là người cao tuổi hoặc các hộ chưa quen với việc sử dụng hệ thống dịch vụ công trực tuyến.

Tại khu tái định cư, xã Thư Lâm tổ chức bàn giao đất ngoài thực địa, cắm mốc và vạch sơn xác định ranh giới từng thửa. Phường Hồng Hà cam kết thực hiện việc xây dựng tường bao phân định các ô đất. Trường hợp phường gặp khó khăn, xã Thư Lâm sẵn sàng phối hợp hỗ trợ để công việc sớm hoàn thành.

Một vấn đề khác đang được hai địa phương và các đơn vị liên quan tập trung tháo gỡ là hạ tầng điện, nước. Do một phần quỹ đất trước đây được dự kiến sử dụng để đấu giá, có diện tích các ô thửa lớn hơn phương án tái định cư, khi chuyển mục đích sử dụng phải điều chỉnh lại các điểm đấu nối điện, nước cho phù hợp với cách chia ô mới. Các đơn vị liên quan đang triển khai việc điều chỉnh, hoàn thiện hệ thống đấu nối để người dân sớm có đủ điều kiện xin phép xây dựng, thi công nhà ở và đưa đất tái định cư vào sử dụng.

Ông La cho biết, UBND xã Thư Lâm đã thành lập Tổ công tác hỗ trợ người dân tái định cư do ông Lại Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND xã làm Tổ trưởng. Tổ công tác có sự tham gia của đại diện các cơ quan Đảng, Ủy ban MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, các phòng, ban chuyên môn, Công an xã cùng lãnh đạo thôn Thiết Úng và thôn Hà Khê. Các thành viên tổ chức thường trực hằng ngày để tiếp nhận, hướng dẫn và phối hợp giải quyết những khó khăn phát sinh của người dân.

Theo Chủ tịch UBND xã Thư Lâm, với trách nhiệm cao nhất, địa phương đang tập trung mọi nguồn lực, thời gian và tình cảm để hỗ trợ bà con đến tái định cư. Mục tiêu không chỉ là hoàn thành thủ tục giao đất, cấp Giấy chứng nhận mà còn giúp bà con tiếp cận điện, nước, được cấp phép xây dựng và sớm ổn định cuộc sống.

Trao đổi với chúng tôi, Trưởng thôn Thiết Úng cho biết, sau khi xã Thư Lâm phối hợp với phường Hồng Hà tổ chức giao đất tái định cư, Ban lãnh đạo thôn đã tham gia Tổ công tác hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống. Ngoài việc phối hợp bàn giao đất, Ban lãnh đạo thôn còn hỗ trợ các gia đình tìm nơi ở tạm trong thời gian xây dựng, đăng ký tạm trú, thực hiện thủ tục xin phép xây dựng và liên hệ đăng ký đấu nối điện, nước sinh hoạt.

Tổ công tác tổ chức trực tại Nhà văn hóa thôn. Số điện thoại của Trưởng thôn được niêm yết công khai để người dân chủ động liên hệ khi cần hỗ trợ.

Theo nắm bắt của Ban lãnh đạo thôn, số hộ chuyển về xây dựng chưa nhiều nhưng một số gia đình đã bắt đầu thi công nhà ở. Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui về nơi ở mới, người dân vẫn còn trăn trở về việc làm, thu nhập, khoảng cách đi lại và việc học của con em. Đây là những vấn đề không thể giải quyết chỉ bằng một quyết định giao đất.

Bởi vậy, ổn định tái định cư phải được nhìn nhận là một quá trình, bắt đầu từ khi người dân bàn giao mặt bằng cho nhà nước và chỉ thực sự hoàn thành khi họ có thể sinh sống ổn định tại nơi ở mới.

Hà Nội chưa ban hành quyết định về giá nhà tái định cư và bàn giao nhà để người dân ổn định cuộc sống

Công tác GPMB luôn là khâu khó trong quá trình thực hiện các dự án hạ tầng. Đối với Dự án cầu Tứ Liên, sự đồng thuận của người dân đã được thể hiện bằng hành động cụ thể: bàn giao ngôi nhà, mảnh đất và không gian sống đã gắn bó với từng gia đình trong nhiều chục năm.

Người dân hiểu rằng, để một công trình trọng điểm được triển khai đúng tiến độ, mỗi hộ gia đình trong vùng dự án đều phải chia sẻ một phần lợi ích riêng vì lợi ích chung của thành phố. Tuy nhiên, khi đã bàn giao nhà và chuyển sang giai đoạn tạm cư, điều họ mong muốn nhất là các chính sách hỗ trợ theo quy định được thực hiện kịp thời; tiền thuê nhà, chuyển nhà, hỗ trợ chuyển đổi việc làm, các thủ tục về nơi ở mới được giải quyết đồng bộ.

Đối với những hộ đang phải thuê nhà, việc chi trả kịp thời khoản hỗ trợ tiền thuê nhà ban đầu theo quy định sẽ góp phần giảm bớt khó khăn trong thời gian chờ đợi. Đây không chỉ là khoản hỗ trợ về vật chất, mà còn thể hiện trách nhiệm, chia sẻ của chính quyền đối với người dân đã bàn giao nơi ở vì công trình chung.

Đối với các hộ dân thuộc diện bố trí căn hộ tại khu tái định cư Thượng Thanh, vấn đề cấp thiết hiện nay là thành phố Hà Nội phải sớm có quyết định bàn giao nhà và phê duyệt giá bán để người dân được ổn định cuộc sống

Bà Miêng, anh Tuấn cùng các hộ dân mong UBND phường Hồng Hà tiếp tục phối hợp, kiến nghị Sở Xây dựng, UBND thành phố Hà Nội và các cơ quan có thẩm quyền khẩn trương ban hành quyết định giá, hoàn thiện thủ tục và bàn giao căn hộ để người dân sớm chuyển đến sinh sống.

Việc chưa có giá chính thức khiến các gia đình không thể chủ động chuẩn bị nguồn tài chính. Việc chưa được bàn giao căn hộ cũng kéo dài thời gian thuê nhà, gửi đồ, làm tăng chi phí và tiếp tục ảnh hưởng đến công việc, việc học của con em.

Những kiến nghị của bà Miêng, anh Tuấn và các hộ dân không đi ngược lại chủ trương dự án. Ngược lại, đó là mong muốn chính đáng để quá trình thực hiện chủ trương được đầy đủ, đồng bộ hơn và thực sự đặt đời sống người dân ở vị trí trung tâm.

Phía sau công trình còn là câu chuyện của những con người đã chấp nhận rời ngôi nhà thân yêu, nơi có ký ức gia đình, việc làm, trường học và tình nghĩa xóm giềng.

Mỗi mét vuông mặt bằng được bàn giao là một phần đóng góp, hy sinh của người dân cho sự phát triển chung của Thủ đô. Sự đóng góp ấy cần được trân trọng bằng trách nhiệm, bằng nỗ lực của các sở, ban, ngành thành phố Hà Nội, của Chủ đầu tư; bằng những thủ tục được xử lý khẩn trương, hạ tầng tại nơi ở mới được hoàn thiện và sự đồng hành cho đến khi người dân thực sự an cư.

Những cây cầu mới sẽ kết nối đôi bờ sông Hồng. Còn sự tận tâm của chính quyền, sự sẻ chia của cộng đồng và việc giải quyết thỏa đáng những trăn trở chính đáng sẽ là nhịp cầu giúp người dân bước qua những xáo trộn, từng bước dựng lại mái ấm và bắt đầu một cuộc sống mới.