Ngân hàng Nhà nước: Đề nghị hiểu chính xác về dự thảo Thông tư giám sát phòng, chống rửa tiền

(PLVN) - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa phát đi thông báo lưu ý một số thông tin chưa chính xác liên quan dự thảo Thông tư về giám sát phòng, chống rửa tiền (PCRT).

Theo NHNN, cơ quan này đang lấy ý kiến với dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát PCRT trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng. Dự thảo hướng tới 3 mục tiêu trọng tâm.

Một là, thể chế hóa đầy đủ, cụ thể các quy định của Luật PCRT theo hướng đáp ứng các khuyến nghị của FATF (Lực lượng đặc nhiệm hành động tài chính, là cơ quan thiết lập tiêu chuẩn quốc tế về chống rửa tiền) về giám sát trên cơ sở rủi ro.

Hai là, khắc phục những hạn chế, bất cập trong công tác giám sát hiện hành, gồm tình trạng thiếu khuôn khổ pháp lý đồng bộ, thiếu công cụ và tiêu chí thống nhất để triển khai giám sát dựa trên rủi ro trên phạm vi toàn hệ thống.

Ba là, đáp ứng yêu cầu của hội nhập và cam kết quốc tế.

Tuy nhiên, trên mạng xã hội xuất hiện một số thông tin chưa đúng về bản chất pháp lý và một số quy định tại dự thảo.

Về thông tin cho rằng cơ quan quản lý đang “PCRT với khách VIP, lãnh đạo ngân hàng”, “đưa khách VIP, lãnh đạo ngân hàng vào diện giám sát PCRT”, hoặc “các nhóm khách hàng đặc thù, khách VIP, khách hàng ưu tiên phải được thống kê và theo dõi riêng biệt”, NHNN cho biết, theo khoản 2 Điều 1, khoản 2 Điều 2 dự thảo, đối tượng giám sát (ĐTGS) của Thông tư là các đối tượng báo cáo (ĐTBC).

Các đối tượng này gồm tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức trung gian thanh toán... là các pháp nhân, không phải cá nhân khách hàng hay cá nhân lãnh đạo ngân hàng.

Dự thảo cũng có nội dung thu thập thông tin về cơ cấu tổ chức, mô hình quản trị, điều hành, kiểm soát tại ĐTGS, gồm thông tin về Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc, tỷ lệ sở hữu, Ban kiểm soát, cổ đông lớn, quy mô vốn… Đây là những thông tin các ngân hàng đang có trách nhiệm báo cáo tại Báo cáo giám sát an toàn vi mô theo quy định tại Thông tư 08/2022/TT-NHNN, Luật các TCTD, pháp luật về chứng khoán. Đây cũng là những thông tin cơ bản, tổng quan phục vụ việc giám sát và đánh giá TCTD từ góc độ cơ cấu lãnh đạo quản lý, quy mô và cấu trúc của đơn vị.

Một nội dung khác được NHNN làm rõ là việc thu thập số liệu phân loại khách hàng. Trước đó, có thông tin cho rằng những nhóm khách hàng đặc thù, khách VIP, khách ưu tiên, khách hàng tổ chức đều phải được thống kê, theo dõi riêng biệt.

Theo NHNN, dự thảo quy định các TCTD có trách nhiệm báo cáo tổng số lượng khách hàng, được phân tách thành các nhóm theo những đặc điểm khác nhau. Các nhóm gồm khách hàng cá nhân, khách hàng tổ chức, khách VIP, khách hàng là DN hoạt động trong các lĩnh vực được phân loại phục vụ mục đích giám sát PCRT như tổ chức cung cấp dịch vụ chuyển tiền, kinh doanh ngoại tệ, sòng bạc, kinh doanh bất động sản, kinh doanh kim loại quý, đá quý, trang sức. Các thông tin cần báo cáo và cách phân loại thông tin được quy định trên cơ sở phương pháp luận và khuyến nghị của FATF và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Việc này nhằm phục vụ đánh giá mức độ rủi ro của TCTD, xuất phát từ đặc điểm hoạt động kinh doanh và khách hàng của các TCTD.

Thông tin về khách hàng, cổ đông, người quản lý và các chủ thể liên quan được thu thập làm dữ liệu đầu vào để phân tích, đánh giá bức tranh rủi ro tổng thể của ĐTBC. NHNN nhấn mạnh các thông tin này không có nghĩa những chủ thể trên trở thành ĐTGS riêng hoặc được mặc định là có rủi ro, vi phạm quy định về PCRT.

NHNN cũng phản hồi ý kiến cho rằng việc mở rộng thêm các đối tượng từ lãnh đạo ngân hàng đến khách hàng VIP, các tổ chức trong những lĩnh vực có mức độ rủi ro rửa tiền đáng quan tâm sẽ giúp kiểm soát chặt chẽ hơn.

Theo quy định tại dự thảo Thông tư, không mở rộng thêm bất kỳ “ĐTBC” hay “ĐTGS” nào so với Luật PCRT 2022. Dự thảo Thông tư chỉ quy định về trình tự, thủ tục nghiệp vụ giám sát của NHNN với các tổ chức thuộc phạm vi quản lý.