Phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức

Đại hội IX Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam, VUSTA) diễn ra ngày 27 - 28/8 tại Hà Nội, với sự tham dự của 489 đại biểu chính thức, đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN) và các tổ chức thành viên trong hệ thống.

Trải qua hơn 40 năm xây dựng và phát triển, VUSTA hiện có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, TP, 92 hội ngành toàn quốc, 575 tổ chức KH&CN. Hệ thống đã trở thành cầu nối giữa đội ngũ trí thức với Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, đồng thời phát huy vai trò trong tư vấn, phản biện, phổ biến kiến thức, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, phát triển cộng đồng.

Với vai trò tập hợp hơn 2,2 triệu trí thức KH&CN cả nước, Đại hội lần này đánh dấu bước chuyển mình mang tính bước ngoặt của VUSTA sang mô hình tổ chức hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhiệm kỳ 2026 - 2031 là đổi mới hoạt động tham mưu, tư vấn, phản biện và giám định xã hội. VUSTA định hướng chuyển từ cách tiếp cận “bị động” sang chủ động phát hiện vấn đề, ứng dụng dữ liệu lớn và các mô hình thực chứng để cung cấp luận cứ khoa học cho quá trình hoạch định chính sách. Cùng với đó, VUSTA sẽ tổ chức các diễn đàn đối thoại chính sách trực tiếp với lãnh đạo Đảng, Quốc hội; hoàn thiện cơ chế tài chính, đặt hàng nhiệm vụ, đa dạng hóa nguồn lực và tăng cường kết nối chuyên gia giữa Trung ương và địa phương.

VUSTA cũng định hướng xây dựng hệ sinh thái “VUSTA Digital”, gồm nền tảng định danh VUSTA ID, kho tri thức số Knowledge Hub ứng dụng AI, nền tảng tư vấn E-Consultancy, văn phòng điện tử e-Office kết nối liên thông. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ công nghệ, tăng cường liên kết giữa các tổ chức KH&CN với DN, cơ quan chức năng, đối tác quốc tế. Hoạt động phổ biến kiến thức cũng sẽ được đổi mới theo hướng ứng dụng mạnh chuyển đổi số, phát triển podcast, video ngắn, trí tuệ nhân tạo, hướng tới “bình dân học vụ số”, góp phần nâng cao dân trí số và đưa tri thức KH&CN đến gần hơn với người dân.

Thực tế cho thấy, trong lịch sử đất nước, đặc biệt là từ sau giai đoạn Đổi mới năm 1986, đội ngũ trí thức KH&CN đã có vai trò rất quan trọng trong đời sống, từ tham mưu chiến lược cho Đảng và Nhà nước, tới nâng cao dân trí, phổ biến kiến thức khoa học kỹ thuật.

Đại hội IX diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, khi KH&CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng hàng đầu cho tăng trưởng. Vì vậy, đây là dấu mốc quan trọng, nhằm tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của VUSTA trong tập hợp, đoàn kết, phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức KH&CN trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, góp phần quan trọng đưa đất nước phát triển lên một tầm cao mới, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.