Quy định 3 trường hợp được hoàn trả tiền bảo hiểm y tế đã đóng

(PLVN) Theo quy định hiện hành, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) trong một số trường hợp cụ thể sẽ được hoàn trả lại số tiền đã đóng nhưng chưa sử dụng. Việc hoàn trả được thực hiện theo trình tự, thủ tục do cơ quan bảo hiểm xã hội hướng dẫn, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi tham gia BHYT.

Bảo hiểm y tế là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, thể hiện vai trò của Nhà nước trong chăm sóc sức khỏe nhân dân. Cùng với việc mở rộng diện bao phủ BHYT, pháp luật cũng quy định rõ các trường hợp người dân được hoàn trả tiền đã đóng nhằm bảo đảm công bằng, minh bạch trong quá trình tham gia.

Căn cứ Điều 20 Văn bản hợp nhất số 2525/VBHN-BHXH ngày 15/8/2023 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, người tham gia BHYT được hoàn trả tiền đã đóng trong 3 trường hợp cụ thể sau:

Thứ nhất , người tham gia được cấp thẻ BHYT theo nhóm đối tượng mới và phải báo giảm giá trị sử dụng của thẻ đã cấp trước đó. Điều này xảy ra khi người dân chuyển sang tham gia BHYT theo một nhóm đối tượng khác có thứ tự ưu tiên cao hơn. 

Ví dụ, một người đang tham gia BHYT hộ gia đình, sau đó được tuyển dụng vào doanh nghiệp và được cấp thẻ BHYT do người sử dụng lao động đóng. Khi đó, thẻ BHYT hộ gia đình đã đóng trước sẽ bị giảm giá trị sử dụng và người tham gia được hoàn lại số tiền tương ứng với thời gian chưa sử dụng. 

 Thứ hai, người tham gia được ngân sách Nhà nước điều chỉnh tăng mức hỗ trợ đóng BHYT. Trong trường hợp chính sách thay đổi, làm tăng mức hỗ trợ của ngân sách Nhà nước đối với một số nhóm đối tượng, phần tiền BHYT đã đóng vượt so với mức mới được hỗ trợ sẽ được xem xét hoàn trả. 

Thứ ba, người tham gia BHYT qua đời trước thời điểm thẻ có giá trị sử dụng. 

Nếu người mua thẻ BHYT nhưng mất trước khi thẻ bắt đầu có hiệu lực, thân nhân của người đã mất sẽ được hoàn lại toàn bộ số tiền đã đóng cho thẻ BHYT chưa sử dụng.

Nguyên tắc xác định số tiền hoàn trả được căn cứ vào mức đóng BHYT và thời gian đã đóng nhưng chưa sử dụng thẻ. 

Cụ thể, với từng trường hợp, thời điểm xác định thời gian chưa sử dụng thẻ được tính khác nhau, bảo đảm phù hợp với bản chất phát sinh của từng tình huống.

 Bên cạnh đó, theo Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung năm 2014, trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia BHYT thì việc đóng BHYT được thực hiện theo nhóm đối tượng có thứ tự ưu tiên cao nhất, gồm: nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng; nhóm do tổ chức BHXH đóng; nhóm do ngân sách Nhà nước đóng; nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng; và nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình. 

Để được hoàn trả tiền BHYT, người tham gia hoặc thân nhân thực hiện kê khai tờ khai TK1-TS và nộp hồ sơ cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Hồ sơ có thể nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam, thông qua tổ chức I-VAN, gửi qua đường bưu chính hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp. Sau khi tiếp nhận, cơ quan BHXH sẽ xem xét, giải quyết và thông báo kết quả theo quy định.