Tái cấu trúc và M&A: Động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới của doanh nghiệp Việt

(PLVN) - Sau gần 40 năm đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đang bước sang giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và hiệu quả phân bổ nguồn lực. Trong bối cảnh đó, tái cấu trúc doanh nghiệp và mua bán, sáp nhập (M&A) được nhìn nhận là công cụ quan trọng để doanh nghiệp nâng năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Nhằm trao đổi các xu hướng, cơ hội đầu tư và giải pháp tái cấu trúc doanh nghiệp, Diễn đàn “Tái cấu trúc và M&A doanh nghiệp trong kỷ nguyên vươn mình” sẽ diễn ra ngày 27/6/2026 tại Trung tâm sự kiện Azaphire, Hà Nội. Sự kiện do Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập Doanh nghiệp Việt Nam (VMAA) tổ chức, dự kiến quy tụ hơn 150 đại biểu là đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, quỹ đầu tư, doanh nghiệp, chuyên gia kinh tế - tài chính và các đơn vị tư vấn trong nước, quốc tế.

Doanh nghiệp trước áp lực tái cấu trúc

Bước sang giai đoạn phát triển mới, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái cơ cấu hoạt động để thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh. Quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu cùng yêu cầu nâng cao năng lực quản trị và khả năng tiếp cận nguồn vốn đang đặt ra những áp lực đổi mới ngày càng lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp.

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) Việt Nam năm 2025 đạt mức tăng trưởng 8,02%, thuộc nhóm nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao trong khu vực. Đà tăng trưởng này tạo thêm dư địa cho đầu tư và mở rộng sản xuất kinh doanh, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong giai đoạn tiếp theo.

Dù môi trường kinh doanh ghi nhận những tín hiệu tích cực, áp lực đối với doanh nghiệp vẫn hiện hữu. Theo Cục Thống kê, trong 5 tháng đầu năm 2026, cả nước có hơn 94,8 nghìn doanh nghiệp thành lập mới; tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt hơn 142,6 nghìn doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, có khoảng 129,2 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Những số liệu trên phản ánh sự dịch chuyển liên tục của cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời cho thấy nhu cầu nâng cao năng lực quản trị, năng lực tài chính và khả năng thích ứng trước những thay đổi của thị trường.

Trong bối cảnh đó, tái cấu trúc doanh nghiệp ngày càng được xem là một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, củng cố năng lực cạnh tranh và thích ứng với những thay đổi của thị trường. Song hành với quá trình này, hoạt động M&A tiếp tục được nhiều doanh nghiệp và nhà đầu tư lựa chọn như một công cụ hỗ trợ mở rộng quy mô, tái phân bổ nguồn lực và thúc đẩy các mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

M&A gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Trong bối cảnh doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng quy mô hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa nguồn lực, hoạt động M&A tiếp tục được xem là một trong những công cụ quan trọng để thực hiện các mục tiêu tái cấu trúc và phát triển dài hạn.

Việt Nam tiếp tục được nhiều nhà đầu tư quốc tế quan tâm nhờ quy mô thị trường, nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và vai trò ngày càng rõ nét trong chuỗi cung ứng khu vực. Báo cáo của KPMG, PwC và Deloitte những năm gần đây liên tục ghi nhận Việt Nam là một trong những thị trường được nhà đầu tư quan tâm trong hoạt động M&A tại Đông Nam Á.

Cơ cấu ngành nghề thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư cũng đang có những thay đổi đáng chú ý trong thời gian gần đây. Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống tiếp tục thu hút sự quan tâm như sản xuất, bất động sản công nghiệp, bán lẻ, công nghệ và dịch vụ tài chính, hoạt động M&A được dự báo sẽ gia tăng mạnh mẽ ở những ngành nghề mang tính dẫn dắt tương lai. Trong đó, năng lượng tái tạo, công nghệ sạch, hạ tầng chiến lược, logistics thông minh, y tế, chăm sóc sức khỏe, giáo dục chất lượng cao cùng các doanh nghiệp công nghệ số theo đuổi mô hình kinh doanh tuần hoàn và tăng trưởng xanh tiếp tục nhận được sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Cùng với sự thay đổi về cơ cấu ngành nghề đầu tư, các tiêu chí đánh giá doanh nghiệp trong hoạt động M&A cũng đang có những chuyển biến đáng chú ý. Các yếu tố liên quan đến quản trị doanh nghiệp, thực hành ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị), chuyển đổi số và chiến lược phát triển bền vững ngày càng được chú trọng trong quá trình thẩm định và định giá doanh nghiệp trước các giao dịch M&A.

Tái cấu trúc và M&A - công cụ quản trị chiến lược

Trao đổi về vai trò của tái cấu trúc doanh nghiệp và hoạt động M&A trong giai đoạn hiện nay, bà Phạm Thị Thùy Dương, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập Doanh nghiệp Việt Nam (VMAA), cho biết: Tại nhiều nền kinh tế phát triển, tái cấu trúc doanh nghiệp và M&A không chỉ là hoạt động kinh doanh mà còn là cơ chế quan trọng giúp nền kinh tế tái phân bổ nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành các doanh nghiệp có quy mô đủ lớn để cạnh tranh quốc tế.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn về năng suất, quản trị và năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, tái cấu trúc doanh nghiệp và M&A cần được nhìn nhận như những công cụ quản trị chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường khả năng thích ứng và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Theo bà Dương, thông qua diễn đàn, VMAA mong muốn tạo không gian trao đổi giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia và cơ quan quản lý nhằm chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp và thúc đẩy sự phát triển minh bạch, chuyên nghiệp, hiệu quả của thị trường M&A Việt Nam.

Diễn đàn sẽ tập trung trao đổi về các xu hướng tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, vai trò của M&A trong quá trình tái phân bổ nguồn lực, khả năng huy động vốn cho doanh nghiệp sau tái cấu trúc cũng như vai trò của thị trường vốn trong việc hỗ trợ các giao dịch M&A. Các nội dung này sẽ được triển khai thông qua hai phiên chuyên đề và một phiên chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Trong đó, phiên 1 tập trung vào tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng; phiên thứ 2 tập trung vào “M&A - Động lực tăng trưởng trong kỷ nguyên vươn mình”.

Phiên đặc biệt: “Chia sẻ thực tiễn từ thương vụ đến giá trị-Bài học thực chiến từ các case M&A” sẽ tập trung chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các giao dịch M&A đã được triển khai tại Việt Nam. Thông qua các trường hợp thực tế, phiên thảo luận hướng tới việc cung cấp thêm góc nhìn và kinh nghiệm cho doanh nghiệp đang quan tâm đến hoạt động M&A.

Bên cạnh đó, diễn đàn cũng sẽ thảo luận về vai trò của thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu trong việc hỗ trợ hoạt động M&A; đồng thời trao đổi các kiến nghị nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy các giao dịch hợp tác xuyên biên giới.

Với thông điệp “Tái cấu trúc để tăng trưởng – M&A để bứt phá – Quản trị để phát triển bền vững”, Ban Tổ chức kỳ vọng diễn đàn sẽ từng bước trở thành một kênh trao đổi thường niên của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực tái cấu trúc doanh nghiệp và M&A.