Từ nhà ở xã hội đến 'Chiến dịch Quang Trung': Con người là trung tâm, là chủ thể của các chủ trương, chính sách

(PLVN) - Từ những khu nhà ở xã hội ở đô thị, khu công nghiệp đến những căn nhà được dựng lại, được xây mới trong “Chiến dịch Quang Trung” thời gian qua, có thể thấy rõ một điều: Con người không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà là trung tâm để thiết kế chính sách, là chủ thể để tổ chức thực hiện và cũng là thước đo cuối cùng của hiệu quả điều hành. Chính trong sự nối tiếp ấy, tư tưởng “dân là gốc” không còn là khẩu hiệu, mà trở thành hành động cụ thể, tác động tích cực đến đời sống Nhân dân.

Kỳ vọng về đích sớm chỉ tiêu 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội vào năm 2030

Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội (NƠXH) cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030” (theo Quyết định số 338/QĐ-TTg ngày 3/4/2023 của Thủ tướng Chính phủ) mang ý nghĩa rất quan trọng về an sinh và phát triển bền vững. Phát triển NƠXH, nhà ở cho công nhân vừa là một trong những trụ cột của các chính sách an sinh xã hội, vừa là một giải pháp hữu hiệu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần tạo nguồn cung, tái cơ cấu lại thị trường bất động sản cân đối trong cơ cấu sản phẩm bất động sản, đặc biệt là phân khúc NƠXH, nhà ở giá phù hợp cho người thu nhập thấp và trung bình như hiện nay. Quan trọng hơn, đây là minh chứng sinh động cho tư duy lấy con người làm trung tâm, không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.

Lũy kế đến hết tháng 12/2025, cả nước có 698 dự án NƠXH đang triển khai, với quy mô khoảng 657.441 căn hộ. Trong đó, 193 dự án đã hoàn thành, cung cấp 169.143 căn hộ; 200 dự án đã khởi công xây dựng với quy mô 134.111 căn; và 305 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, tương ứng 354.187 căn hộ. Quy mô và tốc độ triển khai cho thấy NƠXH không còn là chủ trương trên giấy mà đang dần hiện diện trong đời sống đô thị và khu công nghiệp.

Năm 2025 trở thành điểm sáng của chương trình. Cả nước đã hoàn thành hơn 102.000 căn hộ NƠXH, đạt 102% kế hoạch đề ra (100.000 căn). Cùng với đó, 90 dự án mới được khởi công, với quy mô 95.630 căn hộ, tạo thêm nguồn cung quan trọng cho người thu nhập thấp, công nhân, lao động tại các khu công nghiệp.

Việc triển khai Đề án đã đạt nhiều kết quả quan trọng, cho thấy nỗ lực rõ nét trong việc lấy người dân làm trung tâm của chính sách an sinh.

Bước sang năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành trên 110.000 căn hộ NƠXH. Ngày 12/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 07/NQ-CP, giao chỉ tiêu phát triển NƠXH cho 34 địa phương giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục. Nhiều địa phương đang triển khai cơ chế “Luồng xanh”, rút ngắn ít nhất 60% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nhằm sớm đưa dự án vào thực tế, thay vì kéo dài trên hồ sơ.

Ở cấp địa phương, nhiều mô hình đang phát huy hiệu quả. Bắc Ninh áp dụng cơ chế “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60 giờ” cho các dự án trọng điểm. TP Hồ Chí Minh dự kiến khởi công khoảng 31.500 căn hộ NƠXH ngay trong quý I/2026. Hà Nội cũng chuẩn bị mở bán và triển khai nhiều dự án lớn để đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp và công nhân.

Với tiến độ hiện nay cùng sự vào cuộc đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, chương trình NƠXH đang chuyển mạnh từ mục tiêu sang hành động. Đây không chỉ là bài toán phát triển đô thị, mà là sự đầu tư trực tiếp cho con người - để người lao động có chỗ ở ổn định, yên tâm làm việc, gắn bó lâu dài với thành phố và khu công nghiệp, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu hoàn thành, thậm chí về đích sớm chỉ tiêu 1 triệu căn hộ NƠXH vào năm 2030.

Huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị vào cuộc triển khai “Chiến dịch Quang Trung”

Nếu chương trình phát triển NƠXH thể hiện tư duy chăm lo điều kiện sống lâu dài cho người dân, thì “Chiến dịch Quang Trung” lại là minh chứng sinh động cho tinh thần đặt con người vào vị trí trung tâm trong những tình huống khẩn cấp, khi cuộc sống của Nhân dân bị thiên tai đe dọa trực tiếp. Từ chính sách an sinh mang tính chiến lược đến hành động cứu trợ mang tính thời điểm, điểm gặp nhau xuyên suốt vẫn là mục tiêu: bảo vệ mái nhà, bảo vệ sự bình yên và cuộc sống của mỗi người dân.

Năm 2025, nước ta liên tiếp bị thiên tai, bão lũ, sạt lở gây thiệt hại hết sức nặng nề về người và tài sản. Trong đó, miền Trung là nơi chịu thiệt hại nặng nhất, “bão chồng bão, lũ chồng lũ” liên tiếp trong tháng 10 và 11; chỉ tính riêng bão số 13 và đợt mưa lũ kéo dài đã làm 220 người chết và mất tích, 338 người bị thương, nhiều nhà cửa bị sập đổ, hư hỏng, sản xuất, kinh doanh bị đình trệ, tê liệt, đời sống Nhân dân bị đảo lộn, thiệt hại về kinh tế ước tính gần 40 nghìn tỷ đồng.

Ngày 29/11/2025, ngay tại “rốn lũ” xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk, Thủ tướng Chính phủ đã phát động “Chiến dịch Quang Trung” với “mệnh lệnh từ trái tim” và mục tiêu hoàn thành việc sửa chữa 34.759 nhà bị hư hỏng trước ngày 31/12/2025; xây dựng lại 1.597 nhà dân bị sập, cuốn trôi trước ngày 31/01/2026, để “mọi người đều có nhà, mọi gia đình đều có Tết”, “không để ai bị bỏ lại phía sau”; “Chiến dịch Quang Trung” được triển khai với “quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt”; huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, cùng với sự chung tay, giúp sức của Nhân dân, doanh nghiệp, sự hỗ trợ từ mọi lực lượng, nhất là quân đội, công an, thanh niên, phụ nữ, cụ thể:

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành theo thẩm quyền 8 công điện và văn bản chỉ đạo, chủ trì 5 cuộc họp vào 7 giờ sáng thứ Tư hằng tuần với các địa phương kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và yêu cầu các địa phương phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện trước 15 giờ ngày Chủ nhật hằng tuần; phân công các Phó Thủ tướng Chính phủ trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc; huy động hàng nghìn tỷ đồng, 26 nghìn tấn gạo hỗ trợ các địa phương khắc phục thiên tai, bão lũ.

Bộ Quốc phòng đã điều động hơn 300 nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ, hơn 10.500 lượt phương tiện, hỗ trợ xây dựng mới 619 căn nhà, sửa chữa nhiều nhà bị hư hỏng, trao tặng nhiều vật dụng sinh hoạt thiết yếu cho người dân.

Bộ Công an huy động hơn 126 nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ Nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai; chủ trì xây dựng mới 419 căn nhà bị sập, đổ và sửa chữa nhiều nhà bị hư hỏng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hướng dẫn địa phương xử lý thủ tục đất đai tái định cư; vận động tổ chức quốc tế viện trợ trị giá gần 11,5 triệu USD.

Theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội đã phát huy tốt vai trò kết nối cộng đồng, vận động ủng hộ, phân bổ hơn 450 tỷ đồng để các địa phương thực hiện Chiến dịch và 512 tỷ đồng để hỗ trợ Nhân dân khôi phục sản xuất và trang bị đồ dùng thiết yếu.

Cấp ủy đảng, chính quyền các địa phương đã trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, huy động tối đa nguồn lực, cùng các lực lượng xây dựng lại nhà bị sập, đổ, sửa chữa nhà bị hư hỏng với tinh thần khẩn trương, nỗ lực hoàn thành mục tiêu của “Chiến dịch Quang Trung”…

Sau 1,5 tháng triển khai, vượt qua nhiều khó khăn, thách thức (thiếu nguyên vật liệu, thiếu nhân công, quỹ đất, thời tiết không thuận lợi), “Chiến dịch Quang Trung” tuy không có tiếng súng nhưng đã “tốc chiến, tốc thắng”, “chiến thắng rất giòn giã”, vượt tiến độ 2 tuần, 34.759 nhà bị hư hỏng đã hoàn thành sửa chữa để người dân trở về ở trước ngày 31/12/2025, toàn bộ 1.597 nhà bị sập, đổ, lũ cuốn trôi đã được xây dựng lại và hoàn thành trước ngày 15/1/2026 để người dân có mái nhà kiên cố, đón chào Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và chuẩn bị đón Xuân mới.

“Chiến dịch Quang Trung” thể hiện rõ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất, quyết liệt của Đảng, Nhà nước mà trực tiếp là Thủ tướng Chính phủ trong ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai. Chiến dịch trở thành biểu tượng sinh động của tinh thần “lấy dân làm gốc”, đặt đời sống, chỗ ở và hạnh phúc của Nhân dân lên trên hết, trước hết; mang đậm tính nhân văn sâu sắc. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị đơn thuần mà là nghĩa vụ, trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành với Nhân dân vùng thiên tai, bão lũ; là “mệnh lệnh hành chính” cũng là “mệnh lệnh từ trái tim”, lương tri, trách nhiệm với cộng đồng.

“Chiến dịch Quang Trung” không chỉ xây dựng lại nhà ở mà còn mang ý nghĩa an sinh, ổn định tâm lý, giúp người dân sớm an cư lạc nghiệp, có điều kiện đón Tết Nguyên đán ấm áp, phấn khởi, hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Mỗi căn nhà mới được xây dựng là một mái ấm tình thương, một dấu mốc của sự hồi sinh, không chỉ được xây bằng bê tông cốt thép, gạch, ngói, cát, sỏi… mà còn bằng tình thương yêu, đùm bọc và sẻ chia của toàn xã hội với những người dân gặp khó khăn. Đây là minh chứng sống động khẳng định bản chất tốt đẹp, ưu việt của chế độ ta, “tình dân tộc, nghĩa đồng bào”, tinh thần “tương thân, tương ái”, “lá lành đùm lá rách”, tình làng - nghĩa xóm, nghĩa tình quân - dân, không để ai bị bỏ lại phía sau...

Đề án NƠXH hay “Chiến dịch Quang Trung” đều thống nhất về tư duy điều hành ở chỗ: không để người dân tự xoay xở trong khó khăn, không để chính sách đứng ngoài đời sống. Khi hàng vạn căn hộ NƠXH được xây dựng để người lao động “an cư” thì trong thiên tai, từng căn nhà bị cuốn trôi cũng được khẩn trương dựng lại để người dân sớm ổn định tâm lý, khôi phục sinh kế. Chính sách dành cho con người, hướng đến con người không dừng ở quy hoạch, nghị quyết hay con số, mà được đo bằng việc giải bài toán chỗ ở cho người lao động, người có thu nhập thấp; đo bằng việc người dân có được trở về nhà an toàn, có Tết, có niềm tin để làm lại từ đầu!