Yêu cầu chấm dứt cho vay tập trung vào doanh nghiệp, dự án thuộc ‘hệ sinh thái’, ‘sân sau’

Các tổ chức tín dụng được yêu cầu chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào một số doanh nghiệp, nhóm khách hàng lớn, dự án thuộc “hệ sinh thái” hoặc “sân sau” của tập đoàn có thể gây rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng mới ký Quyết định số 1809/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa”.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Đề án là xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và quỹ tín dụng nhân dân.

Theo đó, phương án cơ cấu lại cụ thể của từng tổ chức tín dụng được phê duyệt theo quy định pháp luật; đồng thời giám sát việc thực hiện các phương án, xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Việc sửa đổi, bổ sung phương án cơ cấu lại nếu cần thiết sẽ được xem xét, quyết định trên cơ sở đề xuất của tổ chức tín dụng, quy định pháp luật và kết quả thực hiện phương án theo lộ trình đề ra.

Đối với các quỹ tín dụng nhân dân yếu kém, Đề án yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp xử lý tại Đề án “Cơ cấu lại tổng thể hệ thống quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”.

Cùng với đó, Đề án yêu cầu tăng cường hiệu quả, hiệu lực công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng và phòng, chống rửa tiền; tăng cường cảnh báo sớm.

Việc phối hợp với các cơ quan chức năng trong đánh giá, nhận diện, cảnh báo cũng được tăng cường nhằm chủ động có phương án khắc phục, xử lý nghiêm các sai phạm trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt về sở hữu, cấp tín dụng, quản lý vốn vay, chấp hành các quy định về an toàn hoạt động; không để tích tụ thành sai phạm lớn, tác động lan truyền, ảnh hưởng đến an toàn hệ thống.

Ngoài các giải pháp trực tiếp nêu trên, Đề án cũng triển khai các giải pháp hỗ trợ. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Theo dõi, giám sát các tổ chức tín dụng, đặc biệt là đối với các tổ chức tín dụng có mức độ tập trung tín dụng cao hoặc có tốc độ tăng trưởng tín dụng cao, gia tăng nhanh, tỷ lệ nợ xấu cao, dư nợ cấp tín dụng trong những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro có xu hướng gia tăng nhanh, chiếm tỷ trọng lớn... để phát hiện các rủi ro tiềm ẩn, từ đó có các biện pháp cảnh báo, chấn chỉnh, xử lý kịp thời, hạn chế rủi ro tập trung tín dụng theo quy định...

Đối với các tổ chức tín dụng, Đề án yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán nội bộ đối với hoạt động cấp tín dụng, chất lượng và mức độ tập trung tín dụng; khách hàng, nhóm khách hàng liên quan; cấp tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao và đầu tư trái phiếu doanh nghiệp.

Trong đó, cần lưu ý tình trạng nợ xấu cao hoặc tăng nhanh, dư nợ tín dụng tập trung vào lĩnh vực bất động sản, tăng mạnh để đầu tư, kinh doanh chứng khoán.

Các tổ chức tín dụng phải nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, tăng cường kiểm tra sử dụng vốn vay, đặc biệt đối với việc cấp tín dụng thuộc lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro để phát hiện sớm các nguy cơ, kiểm soát chất lượng tín dụng, hạn chế nợ nhóm 2 và nợ xấu phát sinh.

Đồng thời, rà soát các khoản lãi dự thu lớn, số ngày dự thu dài, tăng mạnh; thoái các khoản lãi dự thu không đúng quy định nếu có, bảo đảm lợi nhuận phản ánh đúng thực trạng hoạt động kinh doanh.

Đề án cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng tăng cường năng lực tài chính và khả năng chống chịu; thực hiện đầy đủ, kịp thời quy định về phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro, định giá, quản lý và xử lý tài sản bảo đảm; đẩy mạnh, đa dạng hóa các biện pháp thu hồi, xử lý nợ xấu, tài sản bảo đảm và các khoản đầu tư kém hiệu quả.

Đáng chú ý, các tổ chức tín dụng phải chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào một số doanh nghiệp, nhóm khách hàng lớn, dự án thuộc "hệ sinh thái" hoặc "sân sau" của tập đoàn có thể gây ra các rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và lành mạnh của tổ chức tín dụng.

Thường xuyên rà soát, theo dõi chặt chẽ tình hình, biến động sở hữu cổ phần, hoạt động cấp tín dụng đối với cổ đông, lãnh đạo và người có liên quan, nhóm cổ đông cần quan tâm (nếu có), nhằm phát hiện sớm dấu hiệu rủi ro, hành vi vi phạm pháp luật về sở hữu cổ phần và những tồn tại, rủi ro có thể ảnh hưởng đến an toàn hoạt động; tăng cường, chủ động phối hợp chặt chẽ với các cổ đông trong quá trình thoái vốn, đặc biệt cổ đông là Tập đoàn, Tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước và người có liên quan có sở hữu cổ phần vượt giới hạn đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật.