Bộ Công Thương lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định thay thế quy định về kinh doanh rượu

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 105/2017/NĐ-CP ngày 14/9/2017 của Chính phủ về kinh doanh rượu, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 17/2020/NĐ-CP ngày 05/2/2020. Việc xây dựng Nghị định nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời đổi mới phương thức quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh rượu theo hướng hiệu quả, minh bạch và phù hợp với thực tiễn.

Ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới nhấn mạnh yêu cầu xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; triệt để cắt giảm, đơn giản hóa các điều kiện đầu tư, kinh doanh và thủ tục hành chính không còn phù hợp. Tiếp đó, tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đặt ra yêu cầu phân cấp, phân quyền tối đa, thực chất gắn với cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường giám sát, kiểm tra. Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm phấn đấu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, cắt giảm 50% thời gian giải quyết và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính của năm 2026 so với năm 2024, đồng thời cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Cụ thể hóa các chủ trương này, ngày 15/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó đưa ngành, nghề “kinh doanh rượu” ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Luật Đầu tư số 143/2025/QH15. Ngày 18/5/2026, Chính phủ tiếp tục quy định phương án phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, trong đó có lĩnh vực rượu tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP.

Trước yêu cầu khẩn trương triển khai các chủ trương, chính sách nêu trên, Bộ Công Thương xây dựng dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 105/2017/NĐ-CP ngày 14/9/2017 của Chính phủ về kinh doanh rượu, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 17/2020/NĐ-CP ngày 05/2/2020, nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật đối với lĩnh vực này.

Về các nội dung chính, dự thảo Nghị định tập trung vào 5 nhóm nội dung sau:

Thứ nhất, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục cấp phép kinh doanh rượu. Dự thảo bãi bỏ các điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục cấp giấy phép kinh doanh rượu theo chính sách mới; chuyển sang cơ chế thương nhân cung cấp thông tin một chiều trước khi thực hiện hoạt động kinh doanh và thực hiện trách nhiệm cập nhật thông tin theo quy định. Qua đó, tạo thuận lợi cho thương nhân giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính.

Thứ hai, chuyển đổi phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Thay vì kiểm soát chủ yếu thông qua điều kiện và thủ tục cấp phép trước khi kinh doanh, cơ quan nhà nước tăng cường quản lý trên cơ sở thông tin do thương nhân cung cấp một chiều, kết hợp kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật trong quá trình hoạt động. Trách nhiệm của thương nhân trong việc thông báo, cập nhật và cung cấp thông tin về chủ thể, địa điểm kinh doanh được chú trọng nhằm bảo đảm cơ quan quản lý có cơ sở theo dõi và kiểm tra khi cần thiết.

Thứ ba, hoàn thiện cơ chế giám sát và xử lý vi phạm. Dự thảo bổ sung công cụ xử lý vi phạm đối với các trường hợp cần thiết, trong đó nghiên cứu quy định về tạm dừng hoạt động kinh doanh rượu theo căn cứ, thẩm quyền và trình tự phù hợp với pháp luật. Đồng thời, tiếp tục nhấn mạnh trách nhiệm của thương nhân trong việc tuân thủ các quy định về địa điểm bán rượu để tiêu dùng tại chỗ nhằm thực hiện Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia và góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, phòng ngừa các hành vi vi phạm.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Dự thảo hoàn thiện quy định về cung cấp, cập nhật thông tin trên môi trường điện tử, hướng tới giảm giấy tờ, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao khả năng theo dõi, giám sát hoạt động kinh doanh rượu và từng bước đổi mới phương thức quản lý dựa trên dữ liệu.

Thứ năm, hoàn thiện quy định về cửa khẩu nhập khẩu rượu. Dự thảo quy đinh phạm vi áp dụng quy định về cửa khẩu nhập khẩu rượu, tập trung vào trường hợp rượu được nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam nhằm tăng cường kiểm tra, kiểm soát phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và quản lý chất lượng.

Thông qua việc xây dựng Nghị định mới, Bộ Công Thương hướng tới hình thành cơ chế quản lý kinh doanh rượu theo hướng công khai, minh bạch, giảm can thiệp hành chính không cần thiết nhưng không buông lỏng quản lý nhà nước. Đây cũng là bước cụ thể hóa chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, lấy mức độ tuân thủ pháp luật làm trọng tâm, tăng cường ứng dụng công nghệ số và nâng cao trách nhiệm của thương nhân.

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị định nhằm tiếp thu ý kiến của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, thương nhân và các đối tượng chịu tác động, qua đó hoàn thiện các quy định bảo đảm tính khả thi, thống nhất và phù hợp với thực tiễn trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành.