Bộ GD&ĐT đề xuất thi tuyển vào lớp 10 chỉ còn hai môn Toán và Ngữ văn, bỏ kiểm tra đầu vào lớp 1

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất thi tuyển vào lớp 10 gồm hai môn Toán và Ngữ văn; lớp 1 không kiểm tra, đánh giá, phân loại hay tuyển chọn học sinh đầu cấp.

Dự thảo được xây dựng trong bối cảnh có những thay đổi về quản trị giáo dục, chuyển đổi số, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục và tổ chức chính quyền địa phương, nhằm bảo đảm công bằng trong giáo dục, cơ hội học tập của người học và đáp ứng nhu cầu học tập của người dân.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là chuyển cách tiếp cận từ “tuyển sinh” sang “tiếp nhận học sinh đầu cấp”, áp dụng đối với lớp 1, lớp 6 và lớp 10. Theo đó, việc tiếp nhận học sinh không chỉ là thủ tục đầu năm học mà còn gắn với công tác quản lý, dự báo nhu cầu học tập, mạng lưới trường lớp và khả năng tiếp nhận của từng địa phương.

Đề xuất thi tuyển vào lớp 10 gồm hai môn

Đối với lớp 10, dự thảo tiếp tục duy trì các phương thức tiếp nhận học sinh hiện hành nhưng định hướng giảm việc tổ chức thi tuyển khi chưa thực sự cần thiết.

Theo đó, Sở GD&ĐT căn cứ quy mô học sinh, nhu cầu học tập, khả năng tiếp nhận của các cơ sở giáo dục, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, mạng lưới trường lớp và tình hình thực tế của địa phương để quyết định phương thức tiếp nhận học sinh vào lớp 10 đối với từng cơ sở giáo dục hoặc nhóm cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Đáng chú ý, dự thảo quy định thi tuyển vào lớp 10 gồm hai môn Toán và Ngữ văn, nhằm giảm áp lực thi cử, tạo sự ổn định để học sinh chủ động học tập, đồng thời giảm nguồn lực phục vụ công tác tổ chức kỳ thi. Nội dung thi tuyển không được vượt quá yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở.

Đối với trường trung học phổ thông chuyên, học sinh phải dự thi các môn thi chung và một môn thi chuyên. Mỗi môn chuyên có một đề thi riêng theo chương trình môn học cấp trung học cơ sở, với nội dung bảo đảm tuyển chọn được học sinh có năng khiếu về môn chuyên đó.

Bên cạnh đó, dự thảo quy định các đối tượng thuộc diện chính sách được tuyển thẳng, ưu tiên, khuyến khích; đồng thời giao địa phương căn cứ điều kiện thực tế và quy định pháp luật để xác định đối tượng tuyển thẳng, bảo đảm nguyên tắc và mục tiêu tiếp nhận học sinh đầu cấp.

Không kiểm tra, đánh giá, tuyển chọn trẻ em vào lớp 1

Đối với lớp 1, dự thảo quy định không thực hiện kiểm tra, đánh giá, phân loại hoặc tuyển chọn trẻ em dưới bất kỳ hình thức nào để làm căn cứ tiếp nhận.

Đối với lớp 6, dự thảo cũng quy định không phân loại, tuyển chọn học sinh, trừ trường hợp cơ sở giáo dục được cấp có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, học sinh có thành tích nổi bật nhằm phục vụ mục tiêu phát triển giáo dục mũi nhọn của địa phương. Những cơ sở này được tiếp nhận học sinh bằng phương thức xét tuyển theo quy định.

Theo định hướng xây dựng dự thảo, việc chuyển từ “tuyển sinh” sang “tiếp nhận học sinh đầu cấp” đặt ra yêu cầu địa phương phải chủ động dự báo nhu cầu học tập, xác định khả năng tiếp nhận, chuẩn bị các điều kiện về trường lớp, đội ngũ và cơ sở vật chất, đồng thời có phương án điều phối học sinh khi cần thiết. Việc tiếp nhận học sinh được xác định trên cơ sở địa bàn, đối tượng, điều kiện và khả năng tiếp nhận, trong đó hệ thống giáo dục có trách nhiệm chủ động bố trí chỗ học phù hợp cho học sinh.

Không được dùng việc điều phối để tuyển chọn hoặc loại học sinh

Một nội dung đáng chú ý khác là dự thảo xác định dữ liệu là một công cụ để dự báo nhu cầu, xác định địa bàn, quy mô học sinh, khả năng tiếp nhận và phương án bố trí học sinh. Việc tiếp nhận được tổ chức trên môi trường số, khai thác và kết nối các cơ sở dữ liệu hợp pháp, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin, giấy tờ đã có và được xác thực trong cơ sở dữ liệu.

Dự thảo cũng quy định phải có phương án tiếp nhận phù hợp khi hệ thống gặp sự cố và khi người dân gặp khó khăn trong sử dụng môi trường số phải có hình thức hỗ trợ. 

Một điểm mới quan trọng là dự thảo không chỉ quy định việc học sinh đăng kí và được tiếp nhận, mà còn quy định cơ chế phân bổ, điều phối học sinh giữa các trường, điểm trường, phân hiệu khi cần thiết.

Việc bố trí học sinh căn cứ vào nhu cầu, địa bàn cư trú, quy mô, khả năng tiếp nhận, cơ sở vật chất, đội ngũ, khoảng cách và điều kiện đi lại. Khi một cơ sở vượt khả năng tiếp nhận, phải chủ động có phương án điều phối phù hợp. Việc phân bổ, điều phối không được sử dụng để tuyển chọn hoặc loại học sinh đã đủ điều kiện tiếp nhận.