Cơ chế, chính sách đặc thù để du lịch Việt Nam khẳng định vị thế trên bản đồ thế giới

(PLVN) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) vừa tổ chức Hội nghị lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam. Dự thảo hướng tới tạo “cú hích” thu hút đầu tư, hình thành sản phẩm và điểm đến có sức cạnh tranh quốc tế, mở rộng không gian kinh doanh cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cộng đồng, qua đó tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.

Khơi thông nguồn lực từ chính sách đến điểm đến

Đáng chú ý, các chính sách được đề xuất theo hướng có trọng tâm, gắn ưu đãi với điều kiện và kết quả thực hiện. Những nội dung như hỗ trợ đầu tư du lịch chất lượng cao, cải thiện hạ tầng, phát triển cơ sở lưu trú, mở đường bay mới, liên kết tiêu thụ sản phẩm địa phương và hỗ trợ du lịch cộng đồng.

Tuy nhiên, một cơ chế ưu đãi chỉ thực sự phát huy tác dụng khi doanh nghiệp dễ tiếp cận, thủ tục minh bạch, trách nhiệm của từng cơ quan được xác định rõ và kết quả được đánh giá bằng những tiêu chí cụ thể. Bên cạnh những dự án quy mô lớn, chính sách cũng cần tính đến doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và cộng đồng địa phương.

Lấy ví dụ, ngành Du lịch Hà Nội cho thấy rõ yêu cầu chuyển hóa nguồn lực thành giá trị cụ thể. Theo Kế hoạch số 406/KH-UBND ngày 19/10/2026, Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 47 - 50,5 triệu lượt khách, trong đó có 13 - 15 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ du lịch đạt 295 - 340 nghìn tỷ đồng, đóng góp 7,5 - 8% GRDP. Hà Nội cũng định hướng bổ sung tối thiểu 10 nghìn phòng lưu trú cao cấp từ 4 - 5 sao.

Điểm đáng chú ý, tốc độ tăng tổng thu dự kiến cao hơn tốc độ tăng lượng khách. Điều đó cho thấy mục tiêu của Thành phố không chỉ là đón thêm khách, mà còn phải tạo ra những trải nghiệm có giá trị cao hơn, khuyến khích du khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.

Để những điểm đến thực sự hấp dẫn khách quốc tế, việc đầu tư hạ tầng cần đi đôi với nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo tồn bản sắc và tổ chức trải nghiệm chuyên nghiệp. Một làng nghề không nên chỉ là điểm dừng chân mua sắm, mà có thể trở thành nơi du khách trực tiếp tìm hiểu quy trình sản xuất, gặp gỡ nghệ nhân, khám phá văn hóa địa phương. Tương tự, khu phố cổ cần kết nối hài hòa giữa di sản, ẩm thực, nghệ thuật cùng các hoạt động ban đêm.

Mở rộng đường bay, xây dựng liên kết vùng

Nếu chính sách tạo hành lang phát triển và chất lượng dịch vụ quyết định sức hấp dẫn, thì hàng không là cầu nối đưa du khách đến với các điểm đến. Khả năng kết nối thuận tiện, thời gian di chuyển hợp lý và mạng lưới đường bay đa dạng có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định lựa chọn điểm đến, nhất là với khách quốc tế, khách nghỉ dưỡng dài ngày và những thị trường có khoảng cách địa lý xa Việt Nam.

Thực tế năm 2026 cho thấy các chuyến bay quốc tế của Việt Nam tiếp tục được mở rộng. Tháng 6 vừa qua, hãng hàng không Vietnam Airlines đã khai thác đường bay thẳng Hà Nội - Amsterdam với tần suất ba chuyến khứ hồi mỗi tuần. Đây là đường bay trực tiếp kết nối Việt Nam với Hà Lan.

Một đường bay thẳng sẽ giúp doanh nghiệp lữ hành thuận lợi hơn trong xây dựng tour đón khách quốc tế đến Việt Nam. Còn đối với du khách nội địa, họ sẽ có thêm lựa chọn tiếp cận các điểm đến như Hà Nội, Hạ Long, Ninh Bình, Đà Nẵng và các trung tâm nghỉ dưỡng phía Nam thông qua mạng bay nội địa.

Tuy nhiên, cần thúc đẩy mô hình hợp tác giữa hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành, khách sạn và cơ quan xúc tiến du lịch. Các bên có thể phối hợp xây dựng gói sản phẩm gồm vé máy bay, lưu trú, vận chuyển và trải nghiệm tại điểm đến; tổ chức chiến dịch quảng bá theo từng thị trường; chia sẻ dữ liệu nhu cầu để điều chỉnh tần suất bay và thời gian triển khai chương trình kích cầu. Với những điểm đến mới hoặc thị trường tiềm năng, chính sách hỗ trợ mở đường bay cần có tiêu chí rõ ràng, gắn với kết quả khai thác và hiệu quả kinh tế - xã hội.

Bên cạnh việc phát triển đường bay đáp ứng nhu cầu của du khách, hoạt động liên kết vùng cần được đầu tư, tìm ra định hướng đúng đắn cho từng điểm đến. Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL Nguyễn Huy Dũng cho rằng, sự phát triển của ngành Du lịch cần dựa trên hai động lực: doanh nghiệp lớn góp phần tạo sức mạnh cho nền kinh tế, còn doanh nghiệp nhỏ và vừa góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân.

Hiện nay, hoạt động liên kết vùng còn hình thức, sản phẩm giữa các địa phương dễ trùng lặp. Cần nghiên cứu mô hình liên kết có sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội và doanh nghiệp để xây dựng bản đồ sản phẩm, tiêu chuẩn chung, kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của du khách. Cùng với đó, những vướng mắc kéo dài về giá điện đối với doanh nghiệp du lịch cũng cần được xem xét tháo gỡ.