Đề xuất hỗ trợ doanh nghiệp vừa 100 triệu đồng/năm chi phí tư vấn pháp luật

Quy định về hỗ trợ chi phí tư vấn pháp luật là một trong những nội dung đáng chú ý tại Hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), do Cục Pháp luật Dân sự - Kinh tế, Bộ Tư pháp tổ chức ngày 15/10 tại TP HCM. Dự thảo đề xuất mức hỗ trợ tối đa 100 triệu đồng/năm đối với DN vừa, đồng thời đặt ra các vấn đề về phương thức hỗ trợ, kiểm soát chất lượng tư vấn và bảo mật thông tin DN.

Đề xuất tăng hỗ trợ chi phí tư vấn, mở rộng đối tượng thụ hưởng

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Hồng Hải, Cục trưởng Cục Pháp luật Dân sự - Kinh tế, Bộ Tư pháp, nhấn mạnh sự cần thiết ban hành Nghị định mới thay thế Nghị định số 55/2019/NĐ-CP nhằm khắc phục những hạn chế trong thực tiễn. 

Định hướng là chuyển từ hỗ trợ cung cấp thông tin sang hỗ trợ thực chất, chủ động, lấy nhu cầu của DN làm trung tâm, chú trọng nhận diện, phòng ngừa rủi ro pháp lý và huy động sự tham gia của luật sư, chuyên gia. Ông đề nghị các đại biểu góp ý về đối tượng, nội dung, phương thức hỗ trợ và cơ chế hỗ trợ chi phí tư vấn để hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tiến độ trình Chính phủ.

Theo dự thảo, mức hỗ trợ tối đa dự kiến là 50 triệu đồng/năm đối với DN siêu nhỏ, 70 triệu đồng/năm đối với DN nhỏ và 100 triệu đồng/năm đối với DN vừa. Việc hỗ trợ dự kiến được thực hiện theo một trong hai hình thức: cấp phiếu hỗ trợ (voucher) để DN thanh toán cho tư vấn viên (TVV) thuộc mạng lưới TVV pháp lý hoặc thanh toán trực tiếp cho DN sau khi hoàn thành dịch vụ tư vấn và đáp ứng các điều kiện, hồ sơ theo quy định.

Góp ý tại Hội thảo, Luật sư Bùi Thanh Yến, Trưởng ban Pháp chế Hiệp hội DNNVV TP HCM, cho biết DN thường xuyên phát sinh nhu cầu tư vấn về thuế, thủ tục hành chính, lao động, hợp đồng và sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, các DN nhỏ thường hạn chế về nguồn lực tài chính, nhân sự và khả năng tiếp cận dịch vụ pháp lý chuyên sâu.

Theo bà Yến, khi chưa có điều kiện tiếp cận nguồn tư vấn đáng tin cậy, một số DN tìm thông tin pháp luật trên Google hoặc sử dụng công cụ AI như ChatGPT. Cách làm này tiềm ẩn rủi ro nếu thông tin chưa được cập nhật, thiếu chính xác hoặc không phù hợp với trường hợp cụ thể.

Đại diện Hiệp hội đề nghị chính sách hỗ trợ cần đáp ứng nhu cầu thực tế, không chỉ giúp DN xử lý vướng mắc khi đã phát sinh mà còn hỗ trợ nhận diện, phòng ngừa rủi ro pháp lý. Bên cạnh DNNVV, bà Yến cũng đề xuất nghiên cứu mở rộng đối tượng thụ hưởng đến hộ kinh doanh và hợp tác xã; phát huy vai trò của các hiệp hội trong việc kết nối DN với TVV, đồng thời quy định rõ tiêu chí đối với đơn vị, cá nhân cung cấp dịch vụ và cơ chế thanh toán chi phí tư vấn.

Đối với phương thức hỗ trợ bằng phiếu, đại diện Sở Tư pháp TP HCM đề nghị làm rõ các quy định liên quan đến điều kiện cấp phiếu, phạm vi hỗ trợ, hồ sơ và quy trình thực hiện thanh toán chi phí tư vấn pháp luật. Việc hoàn thiện quy định cần tạo cơ sở để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, đối chiếu hồ sơ và việc sử dụng kinh phí hỗ trợ.

Sở Tư pháp TP HCM cũng đề nghị bổ sung quy định cho phép cơ quan tham mưu tiếp nhận, giải quyết thủ tục hỗ trợ chi phí tư vấn pháp luật cho DN được khai thác, đối chiếu dữ liệu từ cơ sở dữ liệu đăng ký DN, thuế, bảo hiểm xã hội và các nguồn dữ liệu hợp pháp có liên quan để xác định quy mô DN. Trường hợp chưa kết nối, chia sẻ được dữ liệu, cần quy định tài liệu thay thế phù hợp.

Kiến nghị bảo mật thông tin, làm rõ trách nhiệm thực hiện

Bên cạnh cơ chế hỗ trợ chi phí, quy trình xử lý thông tin trong hoạt động tư vấn pháp luật cũng là nội dung được quan tâm. Theo dự thảo, tài liệu tư vấn pháp luật sau khi được mã hóa hoặc loại bỏ thông tin nhận diện sẽ được gửi đến đơn vị quản lý mạng lưới để xem xét, phục vụ việc tổng hợp và phổ biến kiến thức pháp luật. Dự thảo quy định thời hạn 5 ngày làm việc để TVV gửi tài liệu và 10 ngày làm việc để cơ quan quản lý mạng lưới xem xét, công bố.

Đại diện Sở Tư pháp TP HCM cho rằng, cần quy định cụ thể hơn về cách thức mã hóa, ẩn danh thông tin và quy trình kiểm tra trước khi công bố. Việc chia sẻ các tình huống tư vấn cần bảo đảm không làm lộ thông tin nhận diện DN, vụ việc hoặc dữ liệu nhạy cảm. Dự thảo cũng cần làm rõ việc tiếp cận, lưu trữ, quản lý tài liệu và phương án xử lý khi xảy ra sự cố dữ liệu.

Các ý kiến tại Hội thảo tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế hỗ trợ theo hướng dễ tiếp cận, minh bạch trong thanh toán. Ảnh: TU

Luật sư Nguyễn Thị Kim Vinh, đại diện Mạng lưới TVV pháp lý TP HCM, nhấn mạnh yêu cầu bảo mật trong quá trình tư vấn, nhất là đối với những dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị như mua bán, sáp nhập DN (M&A).

Việc tiết lộ thông tin có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và quá trình đàm phán của DN. Bà Vinh đề xuất làm rõ cơ chế đánh giá chất lượng dịch vụ tư vấn trước khi thực hiện thanh toán từ ngân sách, đồng thời xác định trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong trường hợp TVV đã nêu vướng mắc nhưng khó khăn của DN vẫn chưa được giải quyết.

Đại diện Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Long kiến nghị bổ sung UBND cấp xã vào nhóm cơ quan tham gia triển khai hỗ trợ pháp lý cho DN nhằm tăng khả năng tiếp cận chính sách ở cơ sở. Đại diện này cũng đề nghị rà soát, phân định rõ trách nhiệm giữa ngành tư pháp và ngành tài chính; đồng thời kiến nghị Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Tài chính đánh giá, làm rõ vai trò của từng cơ quan trong quá trình thực hiện.