Đề xuất quy định mới về tổ chức, tham dự thi kỹ năng nghề

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn tổ chức, tham dự thi kỹ năng nghề các cấp trong nước và quốc tế, trong đó đề xuất cụ thể quy trình tổ chức, tuyển chọn, huấn luyện thí sinh và huy động nguồn lực tham gia các kỳ thi.

Dự thảo Thông tư quy định việc chuẩn bị, tổ chức kỳ thi kỹ năng nghề cấp tỉnh, quốc gia; chuẩn bị và tham dự các kỳ thi kỹ năng nghề ASEAN, châu Á và thế giới.

Đối tượng áp dụng gồm người học, nhà giáo, người dạy nghề, nghệ nhân, chuyên gia, người lao động có kỹ năng nghề cùng các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục, hiệp hội, doanh nghiệp và tổ chức, cá nhân liên quan.

Quy định cụ thể quy trình tổ chức thi

Theo Bộ GDĐT, Việt Nam đã tổ chức 12 kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia, tham gia 11 kỳ thi kỹ năng nghề ASEAN và 9 lần dự kỳ thi kỹ năng nghề thế giới.

Tuy nhiên, hiện chưa có văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn đầy đủ hoạt động tổ chức và tham dự thi kỹ năng nghề các cấp. Thực tế còn xảy ra tình trạng ban tổ chức một số kỳ thi cấp tỉnh được thành lập muộn; quy chế thi, kế hoạch huấn luyện đội tuyển chưa được ban hành kịp thời; việc xây dựng đề thi, đăng ký đoàn dự thi và huy động nguồn lực xã hội hóa chưa có hướng dẫn thống nhất.

Để khắc phục những hạn chế này, dự thảo quy định cụ thể từ lựa chọn nghề, xây dựng kế hoạch, ban hành quy chế, xây dựng đề thi đến đăng ký, tuyển chọn, huấn luyện và cử thí sinh tham dự.

Nghề được lựa chọn tổ chức thi có thể thuộc danh mục nghề nghiệp Việt Nam, danh mục nghề đào tạo, nghề có tại các kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế hoặc nghề mới đáp ứng yêu cầu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hội nhập quốc tế.

Đáng chú ý, kế hoạch tổ chức kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia dự kiến phải được công bố tối thiểu 9 tháng trước ngày khai mạc; quy chế chuẩn bị, tổ chức kỳ thi phải được ban hành tối thiểu 6 tháng trước ngày khai mạc.

Gắn kỳ thi trong nước với chuẩn quốc tế

Đối với nghề tại kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia trùng với nghề được tổ chức ở các kỳ thi quốc tế, đề thi sẽ được xây dựng trên cơ sở mô tả kỹ thuật, tài liệu liên quan và đề thi quốc tế.

Dự thảo cũng tăng cường sự tham gia của cơ sở giáo dục, hiệp hội và doanh nghiệp trong tuyển chọn, huấn luyện thí sinh, huy động chuyên gia, cơ sở vật chất, trang thiết bị và các nguồn lực phục vụ kỳ thi.

Kinh phí tổ chức được đề xuất từ ngân sách nhà nước kết hợp với nguồn xã hội hóa, nguồn tự bảo đảm của cơ sở giáo dục, cơ quan, tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp và các nguồn hợp pháp khác.

Ngân sách nhà nước được định hướng ưu tiên cho các nghề trọng điểm, nghề mũi nhọn có tính cạnh tranh cao, nhu cầu nhân lực lớn và khả năng dịch chuyển lao động trên thị trường quốc tế.

Mở rộng nguồn tuyển thí sinh dự thi quốc tế

Theo dự thảo, thí sinh được lựa chọn dự các kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế có thể là người đã đoạt giải tại kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia.

Ngoài ra, người không tham dự kỳ thi quốc gia vẫn có thể được cơ sở giáo dục, hiệp hội, cơ quan, tổ chức hoặc doanh nghiệp lựa chọn, đề cử tham dự kỳ thi quốc tế bằng nguồn kinh phí xã hội hóa hoặc tự bảo đảm, nếu đáp ứng quy định của kỳ thi.

Dự thảo cũng cho phép lựa chọn cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, cơ quan hoặc tổ chức làm đơn vị chủ trì huấn luyện thí sinh.

Bên cạnh tổ chức thi, dự thảo dành riêng các quy định về công nhận, vinh danh và khen thưởng tập thể, cá nhân có thành tích trong hoạt động phát triển kỹ năng nghề.