Đề xuất tạm dừng cấp C/O đến 9 tháng, công khai thương nhân gian lận xuất xứ

Thương nhân có hành vi gian lận xuất xứ hàng hóa có thể bị tạm dừng cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) từ 3 đến 9 tháng, tùy mức độ vi phạm. Trường hợp được chấp thuận tự chứng nhận xuất xứ nhưng vi phạm quy định, doanh nghiệp còn có thể bị thu hồi văn bản chấp thuận và chuyển sang chế độ kiểm tra luồng đỏ.

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến về nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa.

Theo dự thảo, Bộ đã quy định về biện pháp chống gian lận xuất xứ. Theo đó, cơ quan, tổ chức cấp C/O sẽ tạm dừng cấp giấy chứng nhận có thời hạn đối với thương nhân vi phạm, đồng thời công bố thông tin trên Hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử tại địa chỉ ecosys.gov.vn.

Thời hạn tạm dừng được xác định theo tính chất hành vi. Với trường hợp thương nhân đăng tải thông tin, dữ liệu không liên quan đến việc đề nghị cấp C/O hoặc không cập nhật thông tin thay đổi trên hệ thống, thời hạn tạm dừng là 1 tháng kể từ ngày cơ quan, tổ chức cấp C/O có văn bản kết luận.

Đối với hành vi gian lận xuất xứ gắn với mặt hàng theo mã số cụ thể, thị trường xuất khẩu và mẫu C/O tương ứng, thời hạn tạm dừng được phân thành ba mức. Cụ thể, hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung C/O bị áp dụng thời hạn 3 tháng; cung cấp tài liệu, chứng từ không đúng sự thật khi đề nghị cấp hoặc xác minh C/O bị tạm dừng 6 tháng; giả mạo C/O, bao gồm làm giả hoặc sử dụng C/O giả trong trường hợp không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm dừng 9 tháng.

Sau khi kết thúc thời hạn áp dụng biện pháp chống gian lận, thương nhân vẫn phải chịu chế độ luồng đỏ đối với mặt hàng, thị trường xuất khẩu và mẫu C/O tương ứng. Chế độ này cũng được áp dụng đối với các mặt hàng thuộc những thị trường xuất khẩu khác và mẫu C/O tương ứng mà thương nhân không gian lận xuất xứ, trong thời gian áp dụng biện pháp chống gian lận đối với mặt hàng đã vi phạm.

Ngoài ra, nếu thương nhân không thực hiện trách nhiệm theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công Thương và Điều 20 của Nghị định, cơ quan, tổ chức cấp C/O sẽ áp dụng chế độ luồng đỏ, đồng thời công khai tên, địa chỉ, mã số thuế và sai phạm của thương nhân trong thời hạn 6 tháng.

Các biện pháp chống gian lận cũng được áp dụng với nhà xuất khẩu đã được chấp thuận đủ điều kiện tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu. Tùy hành vi, thương nhân có thể bị tạm dừng cấp văn bản chấp thuận từ 1 đến 9 tháng.

Cụ thể, thời hạn tạm dừng là 1 tháng đối với hành vi đăng tải dữ liệu không liên quan đến hồ sơ đề nghị hoặc không cập nhật thông tin thay đổi trên hệ thống; 3 tháng đối với hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch chứng từ tự chứng nhận xuất xứ đã phát hành; 6 tháng nếu cung cấp tài liệu, chứng từ không đúng sự thật khi đề nghị được tự chứng nhận xuất xứ; và 9 tháng đối với hành vi làm giả hoặc sử dụng chứng từ tự chứng nhận xuất xứ giả trong trường hợp không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Không chỉ dừng cấp có thời hạn, cơ quan có thẩm quyền còn thu hồi văn bản chấp thuận đã cấp nếu thương nhân tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch văn bản; tự chứng nhận sai xuất xứ; cung cấp tài liệu không đúng sự thật khi được yêu cầu xác minh; không duy trì đủ tiêu chí lựa chọn hoặc không thực hiện trách nhiệm của nhà xuất khẩu đủ điều kiện tự chứng nhận xuất xứ.

Thương nhân bị thu hồi văn bản chấp thuận sẽ bị áp dụng chế độ luồng đỏ và công khai tên, địa chỉ, mã số thuế cùng sai phạm trên hệ thống trong 6 tháng nếu chuyển sang đề nghị cấp C/O.

Trong trường hợp cần thiết, Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Chủ tịch UBND cấp tỉnh và thủ trưởng các bộ, ngành liên quan có trách nhiệm báo cáo Thủ tướng Chính phủ về các biện pháp cụ thể nhằm ngăn chặn chuyển tải bất hợp pháp, chống gian lận xuất xứ và bảo vệ uy tín hàng hóa xuất khẩu Việt Nam, hạn chế nguy cơ bị nước nhập khẩu điều tra, áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại.