Dự án đã hoàn thành 6 năm vẫn chưa được trả hết tiền, doanh nghiệp kiện UBND tỉnh Đắk Lắk

TAND tỉnh Đắk Lắk vừa mở phiên sơ thẩm vụ kiện tranh chấp hợp đồng BT giữa nguyên đơn là Công ty TNHH Đầu tư BT Phú Yên - Gia Lai; bị đơn là UBND tỉnh Đắk Lắk. Đây là hợp đồng đã được hoàn thành từ 2020 nhưng doanh nghiệp (DN) vẫn chưa được trả hết số tiền đã bỏ ra để thực hiện dự án.

Dự án làm xong từ 2020, vẫn chưa được tỉnh trả hết tiền 

Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao 01/2015/HĐ-BT ký ngày 19/6/2015 giữa Công ty BT Phú Yên - Gia Lai và UBND tỉnh Phú Yên cũ (nay là Đắk Lắk) nhằm thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình nâng cấp tuyến đường bộ nối hai tỉnh Phú Yên cũ và Gia Lai, đoạn trên địa phận tỉnh Phú Yên.

Sau thời gian thi công, công trình đã được nghiệm thu, đưa vào sử dụng từ 11/4/2020. Theo biên bản làm việc lập sau khi dự án hoàn thành ngày 22/4/2020: “UBND Phú Yên (nay là Đắk Lắk) sẽ thanh toán toàn bộ giá trị hợp đồng cho DN chậm nhất trước 30/9/2020. Sau 30/9/2020, UBND tỉnh chưa thanh toán thì sẽ chịu lãi suất quá hạn”.

Ngày 24/7/2020, UBND tỉnh và DN ký phụ lục hợp đồng điều chỉnh hợp đồng BT, có nội dung “UBND tỉnh cam kết thanh toán toàn bộ chi phí chậm nhất đến ngày 31/12/2020”. Ngày 29/12/2020, các bên tiếp tục có cuộc làm việc với biên bản thể hiện: “UBND tỉnh thực hiện thanh toán lần cuối cùng toàn bộ các chi phí thực hiện dự án chậm nhất đến hết ngày 30/6/2021”.

Sau nhiều lần làm việc mà vẫn được chưa trả hết chi phí mình đã bỏ ra để thực hiện dự án, Cty BT Phú Yên – Gia Lai khởi kiện UBND tỉnh.

Theo hồ sơ, các bên đã xác nhận hợp đồng BT (đã hoàn thành) tổng giá trị hơn 1.476 tỷ đồng. DN đã được trả gần 1.228 tỷ đồng. UBND tỉnh còn nợ 248 tỷ.

Theo đơn khởi kiện, vào thời điểm khởi kiện (13/6/2024), tổng số tiền UBND tỉnh phải trả cho DN là 480 tỷ đồng, trong đó 248 tỷ chi phí còn lại thực hiện dự án (đã được Kiểm toán Nhà nước (KTNN) xác nhận); lãi và lãi quá hạn tại giai đoạn 1 hơn 80 tỷ đồng; gần 152 tỷ đồng lãi chậm trả (sau 18 tháng kể từ ngày bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng).

Tại phiên xử ngày 20/5/2026 vừa qua, HĐXX công bố công văn 3417/SXD-QLXD của Sở Xây dựng (được UBND tỉnh ủy quyền – NV) gửi TAND tỉnh, đề nghị tạm đình chỉ giải quyết vụ án để các đương sự tự hòa giải; và đề nghị KTNN thực hiện kiểm toán giá trị quyết toán công trình dự án BT hoàn thành theo Nghị quyết 16/2026/NQ-CP (quy định về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc với dự án đầu tư theo hình thức BT).

Phát biểu tại tòa, phía bị đơn cho rằng đề nghị tạm đình chỉ vụ án là có cơ sở hợp lý, như quá trình thực hiện dự án có nhiều khó khăn vướng mắc nên không đủ cơ sở để thực hiện thanh quyết toán dự án, nên UBND tỉnh đã đề nghị hướng dẫn tháo gỡ khó khăn. Đến nay, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 16 nhằm tháo gỡ khó khăn vướng mắc với các hợp đồng BT.

Tại phiên xử, ông Phạm Văn Tiến, Phó giám đốc Sở Xây dựng (người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn), dẫn nội dung một biên bản làm việc với cơ quan thanh tra, cho rằng UBND tỉnh Phú Yên cũ đã phê duyệt dự án khi không cân đối nguồn vốn của tỉnh. Ông Tiến cũng viện dẫn khoản 1, khoản 3 Điều 5 Nghị quyết 16: “Với hợp đồng dự án quy định hình thức thanh toán bằng ngân sách nhà nước được xác định có nội dung chưa phù hợp quy định pháp luật tại thời điểm ký kết; mà nguyên nhân do lỗi của cơ quan nhà nước; cơ quan có thẩm quyền được xem xét, thỏa thuận với nhà đầu tư để sửa đổi, bổ sung hợp đồng, tiếp tục thực hiện thanh toán cho nhà đầu tư”; để cho rằng dự án thuộc diện điều chỉnh của Nghị quyết 16. 

Tòa án tạm đình chỉ để UBND Đắk Lắk và doanh nghiệp hòa giải

Về phía nguyên đơn, cho rằng đã nghiên cứu kỹ Nghị quyết 16 và nhận thấy trong hồ sơ thực hiện quyết toán đã có đủ các giấy tờ cần thiết như các kết luận kiểm toán năm 2019, 2020 xác nhận giá trị công trình và phần lãi suất quá hạn được nhận của DN thực hiện dự án. Các biên bản làm việc giữa UBND tỉnh với DN cũng thể hiện rõ việc thống nhất về việc thanh toán toàn bộ các chi phí thực hiện dự án chậm nhất hết ngày 30/6/2021.

Không đồng ý với quan điểm của bị đơn, phía Cty BT Phú Yên – Gia Lai cho rằng: “Các kết luận của KTNN đã chỉ ra rất rõ ràng về tổng chi phí DN thực hiện dự án được nhận sau khi hoàn thành và hợp đồng BT đã ký kết hoàn toàn đúng quy định pháp luật. Tất cả các văn bản làm việc giữa các bên đều không có nội dung nào khẳng định hợp đồng BT này trái luật”. 

Phía nguyên đơn cũng cho rằng bị đơn viện dẫn khoản 3 Điều 5 Nghị quyết 16; nhưng căn cứ này không thỏa mãn quy định tại chính điểm c khoản 3 Điều 5 cũng của Nghị quyết 16. Theo quy định tại điểm c, điều kiện áp dụng khoản 1 và khoản 2 Điều 5 là phải có sự thống nhất giữa cơ quan thẩm quyền và NĐT về việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng để tiếp tục thực hiện dự án. Trong khi ở vụ kiện này, dự án đã hoàn thành, đưa vào sử dụng từ 6 năm nay. 

“Điều kiện để áp dụng Nghị quyết 16 là phải đạt được thỏa thuận với NĐT. Trong vụ án này, các bên đã làm việc với nhau nhiều lần trong nhiều năm nhưng không đạt được thỏa thuận, vì vậy viện dẫn Nghị quyết 16 là không hợp lý”, phía nguyên đơn nói..

Một lập luận khác Cty BT Phú Yên – Gia Lai đưa ra, là bị đơn đưa ra lý do cần KTNN vào cuộc để xác định lại chi phí, cũng là không hợp lý; vì đến nay, dự án đã có 2 kết luận của cơ quan kiểm toán; và chưa có cơ quan nhà nước nào cho rằng kết quả kiểm toán chưa chính xác. 

Cty BT Phú Yên – Gia Lai không đồng ý với đề nghị tạm đình chỉ của UBND tỉnh để các bên tự hòa giải; vì cho rằng dự án này không thuộc diện áp dụng Nghị quyết 16; sự việc đã kéo dài nhiều năm mà chưa hòa giải được, càng kéo dài càng gây thiệt hại cho DN và ngân sách Nhà nước. Theo tính toán của nguyên đơn, tính đến 20/5/2026, tổng số tiền UBND tỉnh phải trả cho DN là hơn 541 tỷ đồng. Như vậy, so với thời điểm bắt đầu khởi kiện, số tiền mà bị đơn phải trả cho DN đã tăng 61 tỷ đồng tiền lãi.   

Tại phiên xử , đại diện VKSND nêu ý kiến: “Quá trình thực hiện dự án và quyết toán có khúc mắc trong quy định pháp luật”; và “quy định pháp luật chưa thống nhất, đồng bộ nên cần tạm đình chỉ vụ án”.

HĐXX quyết định tạm đình chỉ vụ án để UBND tỉnh và Cty Phú Yên - Gia Lai tự hòa giải.