Kết nối các khu nông nghiệp công nghệ cao với hệ sinh thái khởi nghiệp và tài chính xanh

Là vấn đề được các đại biểu dự Hội thảo “Kết nối các khu ứng dụng công nghệ cao nông nghiệp để phát triển khởi nghiệp sáng tạo của địa phương thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững” diễn ra trong khuôn khổ TECHFEST Vietnam 2025 - Ngày hội Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Quốc gia. Vấn đề thu hút sự quan tâm trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đứng trước áp lực chuyển đổi xanh, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn ESG (Environment - Môi trường, Social - Xã hội, Governance - Quản trị) ngày càng khắt khe.

Hội thảo do Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp Công nghệ (NATEC), Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC) phối hợp với Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD), Hiệp hội Các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp (ATEA), Oxfam Việt Nam và các đối tác tổ chức ngày 13/12/2025.

Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược hàng đầu, hướng tới mục tiêu kinh tế số chiếm tối thiểu 70% trong các ngành và thúc đẩy sản xuất thông minh, đặc biệt trong nông nghiệp. Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đứng trước áp lực chuyển đổi xanh, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn ESG (Environment - Môi trường, Social - Xã hội, Governance - Quản trị) ngày càng khắt khe, việc kết nối các khu nông nghiệp công nghệ cao với hệ sinh thái khởi nghiệp và tài chính xanh được xem là chìa khóa để tạo đột phá cho phát triển nông nghiệp bền vững ở địa phương. 

Hội thảo mở ra không gian trao đổi chuyên sâu về vai trò của các khu ứng dụng công nghệ cao trong việc hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo địa phương, đồng thời thúc đẩy kết nối đa bên giữa doanh nghiệp nông nghiệp, startup, ngân hàng thương mại, quỹ đầu tư và các tổ chức hỗ trợ kỹ thuật, hướng tới mục tiêu hình thành cơ chế liên kết hiệu quả, tạo nền tảng để đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được ứng dụng rộng rãi vào thực tiễn sản xuất - kinh doanh trong nông nghiệp thông minh và bền vững.

Chia sẻ tham luận tại Hội thảo, ông Phạm Tuấn Hiệp, Viện phó Viện Nghiên cứu Chăn nuôi Bò sữa TH - Tập đoàn TH, nhấn mạnh nông nghiệp công nghệ cao là động lực then chốt thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững, tạo tác động rõ nét về kinh tế, xã hội và môi trường. Để mô hình này phát triển hiệu quả, cần khung chính sách dài hạn và ổn định về đất đai, hỗ trợ tích tụ ruộng đất, cùng các ưu đãi đầu tư cho công nghệ IoT, AI, tự động hóa và hạ tầng dùng chung. Diễn giả đề xuất thúc đẩy đổi mới sáng tạo thông qua các trung tâm R&D hợp tác Nhà nước – Doanh nghiệp – Viện trường, cơ chế sandbox và chia sẻ dữ liệu công. Bên cạnh đó, chính sách thị trường, truy xuất nguồn gốc số và mở rộng xuất khẩu cần được đẩy mạnh song song với đầu tư phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp 4.0. Cách tiếp cận tổng thể này sẽ tạo nền tảng cho nông nghiệp hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển địa phương bền vững.

Đặc biệt, ông Hiệp cũng nhấn mạnh sự cần thiếp thành lập các trung tâm lan tỏa công nghệ địa phương, giúp rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thực tiễn sản xuất, đồng thời tạo ra chuẩn mực mới cho nông nghiệp hiện đại: từ sản xuất nhỏ lẻ sang quy mô lớn, từ kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu, từ rủi ro cao sang tự động hóa và AI. Bên cạnh tác động kinh tế, mô hình này còn mang lại giá trị xã hội và môi trường rõ nét, thúc đẩy bình đẳng giới trong lao động nông thôn, hình thành văn hóa sản xuất minh bạch – chuyên nghiệp, áp dụng kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và công nghệ xử lý chất thải hiện đại nhằm giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Ông Hiệp chia sẻ: “Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng quản trị hiện đại, dựa trên dữ liệu chuẩn, quy trình quản lý chặt chẽ và hạ tầng đồng bộ. Để nông nghiệp công nghệ cao phát triển bền vững, cần đầu tư đồng thời vào con người, chuỗi giá trị hoàn chỉnh và gắn kết chặt chẽ với phát triển địa phương, qua đó tạo nền tảng vững chắc để thu hút đầu tư, hội nhập quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam trong dài hạn”

Trình bày về tín dụng xanh cho nông nghiệp bền vững, TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo Cán bộ kiêm Phó Trưởng ban Chỉ đạo ESG Agribank, cho biết tín dụng xanh là đòn bẩy tài chính quan trọng thúc đẩy nông nghiệp bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và cam kết phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam. Trong những năm qua, Agribank đã tiên phong triển khai tín dụng xanh cho nông nghiệp với quy mô ngày càng mở rộng, ưu tiên các mô hình sản xuất thân thiện môi trường, tiết kiệm tài nguyên, ứng dụng công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, việc phát triển tín dụng xanh vẫn đối mặt với nhiều thách thức về khung pháp lý, tiêu chí định lượng, rủi ro dài hạn và năng lực thực thi ESG. Bà Hà đề xuất cần hoàn thiện chính sách, tăng cường phối hợp giữa Chính phủ – Ngân hàng Nhà nước – tổ chức tín dụng – doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh số hóa, hợp tác quốc tế và phát triển thị trường carbon để tín dụng xanh thực sự trở thành động lực cho nông nghiệp phát thải thấp và phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ hội thảo, phiên tọa đàm chuyên sâu với chủ đề “Đổi mới sáng tạo trong khu nông nghiệp công nghệ cao nông nghiệp, phát triển kinh tế địa phương” ghi nhận nhiều trao đổi thực tiễn từ các chuyên gia và doanh nghiệp trong lĩnh vực AgriTech. Các ý kiến tại tọa đàm xoay quanh những giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp công nghệ cao; rào cản của doanh nghiệp và startup trong quá trình ứng dụng và thương mại hóa công nghệ; vai trò liên kết giữa khu nông nghiệp công nghệ cao - doanh nghiệp - startup; cũng như nhu cầu tăng cường tài chính xanh và tích hợp ESG nhằm nâng cao sức cạnh tranh của ngành nông nghiệp Việt Nam.

Trong khuôn khổ sự kiện diễn ra lễ ký kết Thỏa thuận Hợp tác giữa Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD) và Shoes Agtech, đánh dấu bước mở rộng hợp tác giữa tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ nông nghiệp. Theo thỏa thuận, hai bên sẽ phối hợp xây dựng sáng kiến tham gia các chương trình Tăng Trưởng Xanh và Mục Tiêu Toàn Cầu 2030, đồng thời huy động các nguồn lực kỹ thuật, chuyên môn và mạng lưới đối tác để thử nghiệm và nhân rộng các giải pháp nông nghiệp bền vững; góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp, nâng cao khả năng thích ứng của cộng đồng nông thôn trước biến đổi khí hậu và đóng góp vào các mục tiêu phát triển bền vững tại Việt Nam.