Ứng dụng công nghệ cao giải quyết bài toán năng suất, chất lượng, khả năng cạnh tranh trong nông nghiệp

TP Hồ Chí Minh cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác trong và ngoài nước; chủ động tạo điều kiện thuận lợi để thử nghiệm các mô hình, giải pháp mới; đồng thời làm cầu nối để các sáng kiến khoa học - công nghệ được ứng dụng rộng rãi, mang lại hiệu quả thiết thực…

Sáng kiến khoa học, công nghệ cần được ứng dụng rộng rãi

Ngày 17/4, tại TP Hồ Chí Minh, Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI) cùng Tạp chí Một Thế Giới tổ chức Hội thảo “Nông nghiệp thông minh” nhằm trao đổi về những xu hướng công nghệ mới nhất đang định hình lại diện mạo ngành nông nghiệp Việt Nam.

Đồng thời, sự kiện là diễn đàn để các nhà hoạch định chính sách, giới chuyên gia khoa học và cộng đồng doanh nghiệp cùng thảo luận và giải mã những khó khăn trong khâu quản trị vận hành; cũng như hướng tới mục tiêu thiết lập một hệ sinh thái sản xuất minh bạch, tối ưu hóa nguồn lực và kiến tạo một nền kinh tế nông nghiệp phát triển bền vững trong tương lai...

Hội thảo có sự tham dự của GS.TS Huỳnh Thành Đạt, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN; ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cùng nhiều khách mời là các cán bộ lãnh đạo, chuyên gia trong lĩnh vực.

Phát biểu khai mạc, TS. Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ cho biết, trong giai đoạn nền kinh tế đang dịch chuyển mạnh mẽ hướng tới phát triển bền vững, ngành nông nghiệp Việt Nam đang đối mặt với yêu cầu cấp thiết về việc đổi mới phương thức sản xuất. Quá trình chuyển đổi từ canh tác truyền thống sang các mô hình quản trị công nghiệp ứng dụng công nghệ cao là yêu cầu sinh tồn để giải quyết bài toán năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. 

Tuy nhiên, mọi giải pháp công nghệ tiên tiến nhất sẽ khó phát huy giá trị nếu chỉ nằm im trong các phòng nghiên cứu mà phải biến thành ngôn ngữ thực tiễn, dễ tiếp cận đối với cộng đồng doanh nghiệp và đặc biệt là bà con nông dân. “Hội thảo hôm nay sẽ tạo ra một không gian đối thoại, phân tích thực tiễn, đúc kết được những giải pháp hành động thiết thực, tháo gỡ khó khăn về mặt quản lý, từ đó, kiến tạo một nền nông nghiệp thông minh, minh bạch, phát triển bền vững”, ông Trần Văn Tùng nhấn mạnh.

Cũng tại Hội thảo, ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh nhìn nhận, Thành phố là nơi hội tụ mật độ cao về tri thức, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; là nền tảng quan trọng để góp phần định hình và dẫn dắt các xu hướng phát triển mới, trong đó có lĩnh vực nông nghiệp.

Thành phố đã và đang đóng vai trò là trung tâm nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp. Với hệ thống các trường đại học, viện nghiên cứu, trung tâm công nghệ cao cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu, nhiều công trình nghiên cứu đã được triển khai hiệu quả, tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, khả năng thích ứng tốt với biến đổi khí hậu; đồng thời phát triển các quy trình sản xuất tiên tiến, giảm thiểu tác động môi trường và nâng cao giá trị gia tăng.

Theo ông Bùi Minh Thạnh, những kết quả này không chỉ phục vụ riêng Thành phố, mà còn được chuyển giao, lan tỏa mạnh mẽ đến các vùng sản xuất trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, góp phần quan trọng vào quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.

Cũng theo ông Bùi Minh Thạnh, trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, yêu cầu chuyển đổi số ngày càng cấp thiết và áp lực cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng, Thành phố nhận thức sâu sắc rằng: Phát triển nông nghiệp thông minh là xu thế tất yếu, là động lực quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền nông nghiệp Việt Nam.

“TP Hồ Chí Minh cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác trong và ngoài nước; chủ động tạo điều kiện thuận lợi để thử nghiệm các mô hình, giải pháp mới; đồng thời làm cầu nối để các sáng kiến khoa học - công nghệ được ứng dụng rộng rãi, mang lại hiệu quả thiết thực”, ông Bùi Minh Thạnh khẳng định.

Số hóa toàn diện chuỗi giá trị từ nông trại đến bàn ăn

Tại Hội thảo, các diễn giả đã trình bày các tham luận, đồng thời tọa đàm phân tích thực trạng ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp hiện nay. Đại diện từ cơ quan quản lý nhà nước về nông nghiệp và hệ thống trung tâm khuyến nông đã phác họa bức tranh toàn cảnh về những rào cản kỹ thuật, mức độ tiếp cận công nghệ thực tế của nhà nông. 

Đại diện từ khối doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực nông nghiệp, TS. Mai Tùng thì cung cấp các thông tin về việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nuôi trồng thủy sản. Bằng việc đưa hệ thống dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo vào quy trình ra quyết định, người quản lý trang trại có thể tính toán chính xác tài nguyên tiêu thụ. Sự can thiệp của máy móc trí tuệ giúp tiết giảm tối đa việc lãng phí tài nguyên, cắt giảm chi phí sản xuất đầu vào và bảo vệ hệ sinh thái môi trường.

Bên cạnh đó, các chuyên gia đầu ngành đã trao đổi về công nghệ viễn thám và dữ liệu vệ tinh có thể giúp cảnh báo sớm tình trạng hạn mặn, ngập lụt cục bộ hoặc sự bùng phát của dịch bệnh. Từ việc số hóa bản đồ vùng trồng, các nhà quản lý có thể đưa ra phương án quy hoạch lại các phân khu sản xuất, hỗ trợ xây dựng nền nông nghiệp thông minh thích ứng linh hoạt với thời tiết cực đoan…

Trong phần tọa đàm, ông Đặng Duy Hiển, Phó Cục trưởng Cục chuyển đổi số Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ông Doãn Văn Chiến, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm khuyến nông vùng đồng bằng sông Cửu Long, cùng các đại biểu thảo luận về chuyển đổi số như một hệ điều hành cốt lõi của nền nông nghiệp thông minh. Các chuyên gia nêu rõ cách thức số hóa toàn diện chuỗi giá trị từ nông trại đến bàn ăn, minh bạch hóa quy trình truy xuất nguồn gốc sản phẩm và áp dụng các công cụ quản trị tiên tiến để bảo vệ nhà nông trước biến động khôn lường của thị trường toàn cầu...

Theo các chuyên gia, các thông tin đã mang đến những minh chứng vô cùng thuyết phục về việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo, thiết bị máy móc tự động hóa hay công nghệ GIS và dữ liệu không gian để giúp sản xuất thích ứng linh hoạt với thời tiết cực đoan, biến đổi khí hậu. Các câu chuyện thực tiễn từ các mô hình khởi nghiệp nuôi cua công nghệ cao, trồng chuối công nghệ cao hay bài học sinh động về sự kết hợp khéo léo giữa quá trình tích tụ đất đai và khoa học công nghệ của ông Võ Quan Huy (Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An)..., đã phác họa rõ nét con đường xoay chuyển vận mệnh của nền sản xuất hiện đại…

"Những trao đổi cụ thể về việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn hay hệ thống vạn vật kết nối Internet đã chứng minh được hiệu quả thực tế, giúp giải phóng sức lao động, tạo ra những sản phẩm vượt trội về chất lượng và mang lại lợi ích kinh tế cao hơn hẳn trên thị trường”, TS. Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ đúc kết.