Sáng kiến hợp tác quốc tế mới về chuyển dịch xanh

(PLVN) - Năm 2026, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng, hiện thực hóa các cam kết khí hậu, hướng tới mục tiêu Net Zero năm 2050. Mới đây, SHIFT - một sáng kiến hợp tác liên ngành mới đã chính thức được khởi động nhằm tăng cường tài chính bền vững và hỗ trợ lộ trình chuyển dịch xanh, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, bao trùm.

Sáng kiến hợp tác liên ngành, đa phương

Dự án “Chuyển dịch đầu tư theo hướng chuyển đổi xanh” (SHIFT) được triển khai trong khuôn khổ hợp tác giữa các cơ quan của Chính phủ Việt Nam và sáu tổ chức trong nước và quốc tế. Dự án thể hiện cam kết chung trong việc thúc đẩy đầu tư và tài chính xanh, phục vụ mục tiêu chuyển dịch năng lượng của Việt Nam.

Với cơ quan chủ quản là Bộ Tài chính, dự án SHIFT phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trực thuộc Bộ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các tổ chức tài chính và khu vực tư nhân. SHIFT hướng tới xây dựng môi trường đầu tư xanh thuận lợi, đồng thời hỗ trợ các tổ chức tài chính và doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, nhằm đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi sang các mô hình kinh doanh xanh và bền vững.

Ông Chu Đức Lam - Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành, Bộ Tài chính khẳng định rằng: “Các định hướng lớn của giai đoạn phát triển mới đặt ra yêu cầu rất rõ ràng: tăng trưởng nhanh nhưng phải bền vững; tăng trưởng cao nhưng phải xanh hơn, thông minh hơn và bao trùm hơn; chủ động bắt nhịp xu thế chuyển đổi kép toàn cầu là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, hướng tới kinh tế tuần hoàn và phát thải ròng bằng không. Đây vừa là thách thức lớn, vừa là cơ hội mang tính lịch sử để Việt Nam bứt phá, rút ngắn khoảng cách và tiến xa hơn trên con đường hiện đại hóa và phát triển thịnh vượng”.

Bà Phạm Thị Thanh Tùng - Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng nhấn mạnh: Để triển khai hiệu quả chiến lược, kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh, ngành Ngân hàng Việt Nam đã luôn xác định rõ vai trò, trách nhiệm của hệ thống ngân hàng đóng góp và đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng xanh chung của đất nước. Thực tiễn cho thấy nhu cầu vốn cho chuyển đổi xanh của Việt Nam là rất lớn (ước khoảng 670 - 700 tỷ USD), đặt ra yêu cầu phải đa dạng hóa các kênh huy động vốn, đặc biệt là tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân, phát triển thị trường vốn, phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính.

Trong bối cảnh đó, việc khởi động dự án SHIFT được đánh giá có ý nghĩa quan trọng, góp phần hỗ trợ hệ thống ngân hàng từng bước tháo gỡ các “nút thắt” trong tiếp cận và triển khai tài chính xanh. Không chỉ tập trung vào nguồn vốn, dự án còn hướng tới nâng cao năng lực thể chế, kỹ thuật và phối hợp chính sách - những yếu tố then chốt để tài chính xanh đi vào thực chất.

Thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm hiện thực hóa Net Zero

Dự án SHIFT nằm trong Sáng kiến Khí hậu Quốc tế (IKI) của CHLB Đức, được Bộ Môi trường, Hành động Khí hậu, Bảo tồn Thiên nhiên và An toàn Hạt nhân Đức (BMUKN) tài trợ. Sáu tổ chức phối hợp triển khai dự án bao gồm: Agora Energiewende, Học viện Ngân hàng, Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ), Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP).

Bà Alexandra Westwood - Tùy viên Kinh tế và Hợp tác phát triển, Đại sứ quán Đức tại Việt Nam, chỉ ra công cuộc thúc đẩy tài chính xanh và năng lượng sạch là một hành trình phức tạp, đòi hỏi khung chính sách đồng bộ, năng lực tài chính đủ mạnh và chuyên môn kỹ thuật sâu. Việc kết hợp thế mạnh của các đối tác trong dự án được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động lan tỏa, hỗ trợ hiệu quả cho các mục tiêu phát triển và khí hậu của Việt Nam.

Từ góc nhìn tổng thể, SHIFT không chỉ là một dự án hợp tác quốc tế đơn lẻ, mà còn đóng vai trò như một nền tảng kết nối giữa chính sách, thị trường tài chính và khu vực doanh nghiệp. Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa các cam kết về chuyển dịch năng lượng và phát thải ròng bằng “0”, dự án được kỳ vọng sẽ góp phần tạo dựng hệ sinh thái đầu tư - tài chính xanh bền vững, từ đó thúc đẩy tăng trưởng theo hướng xanh hơn, thông minh hơn và bao trùm hơn trong thời gian tới.