Đề xuất quy chế đào tạo chung cho toàn hệ thống giáo dục nghề nghiệp

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định thống nhất về đào tạo, kiểm tra, thi và xét công nhận tốt nghiệp trong giáo dục nghề nghiệp; đồng thời mở rộng đào tạo trực tuyến, công nhận kết quả học tập đã tích lũy và tăng gắn kết với doanh nghiệp.

Dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025, dự kiến thay thế 5 thông tư hiện hành đang điều chỉnh riêng các hoạt động đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp, gồm đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng; đào tạo trình độ sơ cấp; đào tạo thường xuyên; đào tạo từ xa, tự học có hướng dẫn và quy định về hồ sơ, sổ sách trong đào tạo.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về tổ chức đào tạo chương trình giáo dục trung học nghề và đào tạo đối với các ngành, nghề đặc thù.

Thống nhất quy chế đào tạo, giảm chồng chéo

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc ban hành một quy chế thống nhất về đào tạo, kiểm tra, thi và xét công nhận tốt nghiệp sẽ góp phần bảo đảm tính đồng bộ trong quản lý và tổ chức đào tạo.

Quy định mới được kỳ vọng tạo thuận lợi cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong xây dựng chương trình, kế hoạch đào tạo, tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, thi và xét công nhận tốt nghiệp.

Đồng thời, việc thống nhất quy chế cũng giúp giảm bớt thủ tục, hạn chế chồng chéo trong quá trình thực hiện.

Dự thảo tiếp tục trao quyền chủ động cho các cơ sở đào tạo trong tổ chức đào tạo và ban hành quy định nội bộ phù hợp với đặc thù ngành nghề, điều kiện thực tế của đơn vị. Tuy nhiên, quyền chủ động phải đi đôi với trách nhiệm bảo đảm chất lượng đào tạo và công khai thông tin theo quy định.

Người học có thêm lựa chọn, không phải học lại nội dung đã tích lũy

Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo quy định thống nhất các phương thức đào tạo trong cùng một quy chế.

Bên cạnh hình thức đào tạo trực tiếp, dự thảo bổ sung quy định về đào tạo trực tuyến, đào tạo từ xa và đào tạo kết hợp giữa trực tiếp với trực tuyến. Quy định này giúp người học có thêm lựa chọn phù hợp với điều kiện, nhu cầu cá nhân và mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục nghề nghiệp theo hướng linh hoạt hơn.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về công nhận và chuyển đổi kết quả học tập, năng lực nghề nghiệp của người học.

Theo đó, kiến thức, kỹ năng đã tích lũy thông qua quá trình học tập, làm việc, tự học hoặc các chứng chỉ liên quan có thể được xem xét công nhận nếu đáp ứng chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.

Trên cơ sở đó, người học có thể được miễn, giảm hoặc thay thế các môn học, mô-đun tương đương, tránh phải học lại những nội dung đã hoàn thành; đồng thời thuận lợi hơn khi tiếp tục học ở trình độ cao hơn hoặc chuyển đổi chương trình đào tạo.

Dự thảo cũng quy định các chương trình đào tạo phải được đăng ký trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành giáo dục nghề nghiệp trước khi tuyển sinh và tổ chức đào tạo. Mọi thay đổi liên quan đến chương trình phải được công khai trước khi áp dụng, giúp người học có thêm thông tin khi lựa chọn ngành nghề, chương trình và cơ sở đào tạo.

Tăng đào tạo tại doanh nghiệp

Dự thảo bổ sung quy định về đào tạo tại doanh nghiệp như một cách thức phối hợp tổ chức đào tạo giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp.

Theo đó, người học được học tập, thực hành, thực tập trong môi trường làm việc thực tế của doanh nghiệp dưới sự hướng dẫn của nhà giáo, chuyên gia hoặc kỹ thuật viên có kinh nghiệm.

Quy định này nhằm cụ thể hóa chủ trương tăng gắn kết giáo dục nghề nghiệp với thị trường lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.

So với quy định hiện hành, doanh nghiệp được tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, không chỉ tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập mà còn tham gia hướng dẫn, hỗ trợ rèn luyện kỹ năng nghề, đánh giá kết quả học tập và phối hợp bảo đảm chất lượng đầu ra.

Việc tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp được kỳ vọng giúp người học nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, tăng khả năng thích ứng với công việc sau tốt nghiệp. Đồng thời, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể cập nhật kịp thời yêu cầu về kỹ năng, công nghệ và nhu cầu nhân lực của thị trường lao động.

Dự thảo Thông tư hướng tới xây dựng một quy chế đào tạo thống nhất trong toàn hệ thống giáo dục nghề nghiệp, mở rộng cơ hội học tập linh hoạt, tăng công nhận kết quả học tập và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia đào tạo, qua đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo này trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.