Xây dựng thương hiệu, nâng sức cạnh tranh hàng Việt trong kỷ nguyên số

(PLVN) - Ngày 26/6, tại Hà Nội, Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội thảo “Xây dựng thương hiệu, phát triển xuất khẩu và bảo vệ tài sản trí tuệ trong kỷ nguyên số”. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Đề án sử dụng ngân sách nhà nước nhằm thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư song phương giữa Việt Nam với các nước đối tác chiến lược, đối tác quan trọng.

Phát biểu khai mạc, bà Trần Thị Thanh Tâm - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ DNNVV nhấn mạnh, môi trường kinh doanh toàn cầu đang thay đổi mạnh mẽ dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử xuyên biên giới và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không còn phụ thuộc chủ yếu vào quy mô sản xuất hay nguồn vốn mà ngày càng được quyết định bởi khả năng xây dựng thương hiệu, đổi mới sáng tạo và làm chủ tài sản trí tuệ.

Theo số liệu được công bố tại Hội thảo, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17% so với năm trước; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 930 tỷ USD. Giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam đạt 519,6 tỷ USD, xếp thứ 32 thế giới và nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa năng lực sản xuất và giá trị thương hiệu. Dù nhiều sản phẩm Việt Nam đã có mặt tại các thị trường quốc tế, dấu ấn thương hiệu vẫn chưa được nhận diện tương xứng.

Trình bày chuyên đề “Từ sản phẩm tốt đến thương hiệu mạnh”, TS Nguyễn Thanh Hoàn - Phó Viện trưởng Viện Khoa học và Hợp tác nghiên cứu ASEAN cho rằng, Việt Nam đang dẫn đầu thế giới về xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản như cà phê, hồ tiêu, hạt điều nhưng phần lớn vẫn xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu hoặc gia công theo mô hình OEM (nhà sản xuất thiết bị gốc). Sau khi được doanh nghiệp nước ngoài chế biến, xây dựng thương hiệu và phân phối, cùng một sản phẩm có thể đạt giá trị bán lẻ cao hơn nhiều lần. Điều này cho thấy người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm mà còn mua giá trị thương hiệu, sự tin cậy và câu chuyện gắn với sản phẩm.

Bên cạnh xây dựng thương hiệu, các chuyên gia nhấn mạnh, bảo vệ tài sản trí tuệ là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp phát triển bền vững trên thị trường quốc tế. Luật sư Lê Quang Vinh - Giám đốc Công ty Luật BROSS và cộng sự cho biết, tranh chấp sở hữu trí tuệ trong thương mại quốc tế ngày càng phức tạp, trong khi nhiều doanh nghiệp Việt vẫn ở thế bị động. Để chứng minh hành vi đăng ký nhãn hiệu không trung thực, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng cứ như hợp đồng, lịch sử hợp tác, email, giao dịch, dữ liệu phân phối và các tài liệu chứng minh đối tác đã biết về thương hiệu trước đó.

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp muốn phát triển xuất khẩu bền vững cần đồng thời thực hiện ba giải pháp: Đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ngay từ khi chuẩn bị mở rộng thị trường; kiểm soát quyền sở hữu đối với tên miền, gian hàng số, dữ liệu và hệ thống phân phối; chủ động lựa chọn các biện pháp xử lý tranh chấp phù hợp như phản đối, hủy bỏ, đàm phán hoặc khởi kiện khi cần thiết.