Bộ Công Thương đề xuất loạt quy định mới để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trong đó đề xuất nhiều quy định về hợp đồng theo mẫu, thu hồi sản phẩm có khuyết tật, trách nhiệm của nền tảng số lớn và hoạt động bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên.

Dự thảo gồm 5 chương, 26 điều và 1 phụ lục với 11 biểu mẫu, quy định chi tiết một số nội dung của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Quy định chặt chẽ về hợp đồng theo mẫu

Tại Chương I, dự thảo quy định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và tiêu chí xác định nền tảng số lớn.

Theo đó, nền tảng số lớn là nền tảng số phục vụ giao dịch điện tử, được thiết lập và vận hành để phục vụ hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, có từ 3 triệu tài khoản người sử dụng hoạt động hằng năm tại Việt Nam trở lên hoặc là nền tảng số trung gian quy mô lớn, rất lớn theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.

Việc xác định rõ tiêu chí này nhằm giúp tổ chức, cá nhân kinh doanh chủ động xác định trách nhiệm của mình, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan quản lý nhà nước giám sát việc thực hiện.

Chương II quy định về hợp đồng giao kết với người tiêu dùng, hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung đề xuất quy định yêu cầu chung về ngôn ngữ, cỡ chữ, màu chữ, màu nền, bố cục và tính rõ ràng, dễ hiểu của hợp đồng.

Bộ trưởng Bộ Công Thương được quy định thẩm quyền ban hành, sửa đổi Danh mục sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phải đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung. Dự thảo đồng thời quy định trách nhiệm đăng ký và báo cáo của tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Thủ tục đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung được kế thừa và chuẩn hóa. Hồ sơ gồm đơn đăng ký và dự thảo hợp đồng bằng tiếng Việt. Tổ chức, cá nhân kinh doanh có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu điện hoặc trực tuyến tới cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thuộc UBND cấp tỉnh.

Trong 5 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận, cơ quan có thẩm quyền kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ. Thời hạn thẩm định là 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ và có thể được gia hạn tối đa 30 ngày đối với trường hợp phức tạp. Kết quả được thông báo bằng biểu mẫu thống nhất, công khai trên cổng thông tin điện tử; tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm công khai hợp đồng, điều kiện giao dịch chung đã hoàn thành đăng ký trong toàn bộ thời gian áp dụng.

Quy định trách nhiệm khi sản phẩm có khuyết tật

Chương III quy định trách nhiệm đối với sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật, kế thừa các mốc thời hạn và trách nhiệm đã được áp dụng trên thực tế.

Theo dự thảo, khi phát hiện sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật hoặc nhận được yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải thực hiện ngay các biện pháp cần thiết để ngừng cung cấp sản phẩm trong vòng 24 giờ. Việc công khai, thông báo công khai về thu hồi phải được thực hiện trong 3 ngày làm việc đối với sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật nhóm A và 5 ngày làm việc đối với nhóm B, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Trước khi thu hồi, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải báo cáo cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và cơ quan quản lý nhà nước có liên quan. Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi kết thúc việc thu hồi, doanh nghiệp phải báo cáo kết quả.

Dự thảo đồng thời quy định rõ cơ quan tiếp nhận báo cáo đối với chương trình thu hồi được thực hiện trong phạm vi một tỉnh hoặc từ 2 tỉnh trở lên; nguồn thông tin, dữ liệu để xác định nhóm sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật; trách nhiệm tự xác định của doanh nghiệp và quyền yêu cầu điều chỉnh việc phân loại, biện pháp thu hồi.

Cơ quan Trung ương, địa phương và cơ quan quản lý chuyên ngành có trách nhiệm kiểm tra, theo dõi việc thực hiện.

Tăng trách nhiệm của nền tảng số lớn

Chương IV quy định trách nhiệm trong các giao dịch đặc thù, trong đó có giao dịch từ xa và hoạt động của các nền tảng số lớn.

Đối với giao dịch từ xa, dự thảo quy định cụ thể thông tin về quy trình đổi, trả sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; quy trình tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại, trong đó có thời hạn, các bước thực hiện, phương thức liên hệ, trường hợp được ưu tiên và tài liệu người tiêu dùng cần cung cấp.

Đối với tổ chức thiết lập, vận hành nền tảng số lớn, dự thảo yêu cầu công khai tiêu chí xác định thứ tự ưu tiên hiển thị sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; đồng thời công khai nội dung có thu phí hoặc được tài trợ.

Các nền tảng này phải duy trì tài khoản báo cáo trực tuyến và cung cấp thông tin, dữ liệu liên quan đến kho lưu trữ quảng cáo, việc sử dụng thuật toán, quảng cáo hướng đích, trí tuệ nhân tạo, kiểm duyệt nội dung, xác thực người bán, xử lý phản ánh, khiếu nại; hoạt động của tổ chức, cá nhân kinh doanh nước ngoài và các biện pháp xử lý vi phạm.

Khi có yêu cầu, thông tin, dữ liệu phải được cung cấp trực tuyến trong thời hạn 5 ngày làm việc. Tổ chức thiết lập, vận hành nền tảng số lớn chịu trách nhiệm về tính chính xác và toàn vẹn của dữ liệu.

Đối với bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải thông báo tới Ủy ban nhân dân cấp xã nơi tổ chức hoạt động theo đường bưu điện, trực tiếp hoặc qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, chậm nhất 03 ngày làm việc trước khi thực hiện.

Dự thảo quy định việc thông báo sửa đổi, bổ sung; trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong giám sát, kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm; lưu giữ hồ sơ tối thiểu 02 năm và công khai thông tin để người tiêu dùng trên địa bàn được biết…