Giảm giá điện, xăng từ 1/11: Thêm dư địa giảm chi phí, hỗ trợ tăng trưởng

(PLVN) - Việc giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% từ ngày 1/11/2026 được kỳ vọng tạo thêm dư địa giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế. Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp hạ giá thành sản xuất, các quyết định này còn góp phần giảm áp lực lên chi phí sinh hoạt, cải thiện sức mua và hỗ trợ mục tiêu kiểm soát lạm phát trong những tháng cuối năm.

Tạo hiệu ứng lan tỏa đến nền kinh tế

Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh (chưa bao gồm VAT), giảm 2% so với mức hiện hành. Theo đánh giá của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), việc điều chỉnh giảm giá bán lẻ điện 2% kể từ tháng 11/2026 sẽ làm giảm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Cùng thời điểm, theo Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được áp dụng ở mức 0%. Theo đó, giá xăng E5 dự kiến giảm khoảng 8%, xăng E10 giảm khoảng 7%. Trong kỳ điều hành ngày 1/11 của Bộ Công Thương, xăng E5RON92 giảm 1.804 đồng/lít, còn xăng E10RON95-III giảm 1.575 đồng/lít.

Theo PGS.TS Ngô Trí Long - Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam, điện và xăng là những đầu vào quan trọng, có ảnh hưởng rộng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Vì vậy, việc giảm giá hai mặt hàng này góp phần hỗ trợ nền kinh tế thực hiện đồng thời hai mục tiêu là thúc đẩy tăng trưởng và ổn định mặt bằng giá.

Đối với doanh nghiệp, chi phí điện và xăng giảm tạo điều kiện hạ giá thành sản phẩm, cải thiện khả năng cạnh tranh. Tác động này càng có ý nghĩa khi doanh nghiệp đang phải đối mặt với sức ép cạnh tranh ngày càng lớn trong quá trình hội nhập. Với người dân, khoản tiết kiệm từ chi phí điện, xăng có thể được dành cho những nhu cầu sinh hoạt khác. Khi sức mua được cải thiện, hoạt động tiêu dùng cũng có thêm động lực, qua đó hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, tác động của việc giảm giá điện không chỉ dừng ở khoản chi phí mà mỗi hộ gia đình hay doanh nghiệp trực tiếp tiết kiệm được. Theo chuyên gia Nguyễn Tiến Thỏa, việc giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân có thể tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, từ sản xuất, tiêu dùng đến kiểm soát lạm phát.

Theo đó, việc giảm giá điện 2% có thể trực tiếp và gián tiếp góp phần làm CPI giảm. Đây là tác động tích cực trong bối cảnh áp lực kiểm soát lạm phát vẫn hiện hữu. Đối với một số ngành sản xuất sử dụng nhiều điện, mức giảm giá điện bình quân có thể góp phần tiết giảm giá thành sản phẩm. Cụ thể, giá thành ngành thép có thể giảm khoảng 0,12%, xi măng giảm khoảng 0,3% và dệt may giảm khoảng 0,23%. Từ đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện để cải thiện hiệu quả kinh doanh, điều chỉnh giá bán hoặc củng cố sức cạnh tranh trên thị trường.

Tuy nhiên, theo ông Thỏa, việc Nhà nước giảm giá các yếu tố đầu vào mới tạo ra cơ hội, còn hiệu quả cuối cùng phụ thuộc nhiều vào sự chủ động của doanh nghiệp. Các đơn vị không thể chỉ trông chờ vào việc giá điện, xăng giảm mà cần tự tìm giải pháp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động. Khi chính sách giảm giá được kết hợp với nỗ lực kiểm soát chi phí từ phía doanh nghiệp, lợi ích mang lại cho thị trường và nền kinh tế mới rõ nét hơn.

Giảm sức ép lạm phát trong những tháng cuối năm

Ở góc độ người tiêu dùng, PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, việc giảm giá điện có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống, nhất là khi giá cả hàng hóa và dịch vụ vẫn chịu nhiều sức ép. Dù mức giảm không quá lớn, chính sách vẫn giúp người dân tiết kiệm một phần chi phí sinh hoạt, có thêm điều kiện chi tiêu cho những nhu cầu khác. Đây cũng là khía cạnh an sinh xã hội của các quyết định điều chỉnh giá năng lượng, thể hiện sự chia sẻ với người dân và doanh nghiệp.

Tác động của các chính sách giảm giá năng lượng càng đáng chú ý khi áp lực kiểm soát lạm phát trong những tháng cuối năm vẫn hiện hữu. Theo chuyên gia Nguyễn Tiến Thỏa, CPI 9 tháng năm 2026 đã tăng 4,52%, cao hơn một chút so với mục tiêu đề ra. Từ nay đến cuối năm, các yếu tố gây sức ép tăng giá và những giải pháp kiềm chế giá cả sẽ tiếp tục đan xen.

Ở trong nước, nhu cầu tiêu dùng của toàn xã hội thường tăng cao vào những tháng cuối năm. Cùng với đó, tiến độ giải ngân và hoạt động tín dụng cũng có thể tạo thêm áp lực lên mặt bằng giá. Trong bối cảnh đó, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và giảm giá điện được ông Thỏa đánh giá là những giải pháp có tác động tích cực đến hoạt động kinh tế và kiểm soát giá cả.

PGS.TS Ngô Trí Long cũng nhấn mạnh, điều hành giá năng lượng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh dư địa kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm còn hạn hẹp. Giảm giá điện và xăng vừa giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, vừa hỗ trợ người dân giảm gánh nặng sinh hoạt. Khi chi phí đầu vào được kiểm soát, doanh nghiệp có điều kiện ổn định giá thành, còn người dân có thêm khả năng chi tiêu, qua đó tạo tác động hỗ trợ lẫn nhau giữa sản xuất và tiêu dùng.